Proces przygotowania nowego modelu organizacji dalekobieżnych pasażerskich przewozów kolejowych w Polsce wchodzi w decydującą fazę. Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT), działając w imieniu Ministra Infrastruktury, uruchomiło wstępne konsultacje rynkowe (WKR). Ich celem jest formalne zebranie opinii i rekomendacji od podmiotów zainteresowanych udziałem w przyszłym postępowaniu przetargowym na wybór operatorów na „Świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych pasażerskich przewozów kolejowych”.
WKR pozwolą CUPT na pozyskanie dodatkowych informacji, doprecyzowanie wymagań technicznych i operacyjnych oraz minimalizację ryzyk przed wdrożeniem nowego ładu transportowego po 2030 roku.
Otwarcie rynku kolejowych przewozów międzywojewódzkich i międzynarodowych budzi, co zrozumiałe, wiele emocji. Aby rzetelnie ocenić nadchodzące zmiany, należy oddzielić fakty od krążących w przestrzeni publicznej mitów,
Pierwszy mit: „Wszystko zostało już przesądzone”
Horyzont roku 2030 stanowi cezurę oznaczającą konieczność dostosowania polskich realiów do unijnych wymogów rynkowych (w tym IV Pakietu Kolejowego) w obszarze zamówień na przewozy o charakterze służby publicznej (PSO). Dotychczasowe schematy organizacyjne nie mogą zostać automatycznie skopiowane na kolejną dekadę.
Właśnie dlatego projektowanie nowego modelu wystartowało już na przełomie 2024/2025 r., a CUPT wspiera Ministra Infrastruktury w przeprowadzeniu tego złożonego procesu. Zmiany będą uwzględniały dotychczasowe uwarunkowania krajowe i będą wdrażane etapami, aby wzmacniać efekt pozytywnego trendu wzrostu kolejowych przewozów pasażerskich.
Przed nami wejście w życie Nowego Planu Transportowego, ogłoszenie wstępne o zamiarze udzielenia zamówienia i ogłoszenie samych przetargów oraz ich rozstrzygnięcie. Konkretne kamienie milowe w dojściu do otwartego rynku, których realizacja stopniowo będzie nas zbliżać do nowego modelu organizacyjnego rynku kolejowych przewozów dalekobieżnych w Polsce.
Drugi MIT: PO CO KOLEJNE KONSULTACJE i dlaczego takie?
WKR pozwalają na lepsze przygotowanie postępowania przetargowego. Zastosowanie ich przez CUPT ma na celu wsparcie w stworzeniu mechanizmów elastycznych, transparentnych i przede wszystkim efektywnych kosztowo. Służą również przygotowaniu dokumentacji przetargowej. Decyzje nie zapadają w gabinetach – kształt przyszłych przetargów zależy od realnych informacji, które spłyną bezpośrednio z rynku.
WKR to istotna forma pozyskiwania wiedzy dotyczącej przedmiotu zamówienia, dlatego to również ważne narzędzie dla Wykonawców. Dzięki ich przeprowadzeniu Zamawiający ma możliwość zidentyfikowania najnowszych rozwiązań technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych związanych z przeprowadzeniem postępowania. WKR to narzędzie, dzięki któremu łatwiej o zastosowanie rozwiązań innowacyjnych, zaawansowanych technologicznie, a także proekologicznych. Z drugiej strony podmioty uczestniczące w WKR mają możliwość zaprezentowania dostępnych rozwiązań technologicznych.
