Hiszpania: Zmiany w planach modernizacyjnych po katastrofie na linii KDP?

Niedawne tragiczne w skutkach zderzenie pociągów na linii kolei dużych prędkości Madryt – Sewilla może doprowadzić do rewizji planów modernizacyjnych Adif. Hiszpański zarządca infrastruktury kolejowej i resort transportu poważnie rozważają całkowite zamknięcie linii KDP łączącej stolicę kraju z Barceloną w trakcie naprawy głównej. Dotychczas zakładano realizację prac z utrzymaniem ruchu.

Wypadek kolejowy, do którego doszło w dniu 28 października w rejonie miejscowości Los Yébenes w wyniku zderzenia dwóch pociągów, okazał się jednym z najbardziej tragicznych w skutkach wśród tych, które miały miejsce na liniach kolei dużych prędkości. Przypomnijmy, że śmierć poniosło 68 pasażerów – 24 jadących pociągiem AVE kolei państwowych Renfe oraz 44 podróżnych z pociągu Iryo konkurencyjnego przewoźnika. Kolejnych 179 osób zostało natomiast rannych, w efekcie czego musieły zostać przewiezione w różnym stanie do szpitala. Przypomnijmy, że nie była to pierwsza w tym roku poważna katastrofa na hiszpańskiej sieci KDP – w styczniu doszło do wykolejenia pociągów z uwagi na pęknięcie szyny w rejonie Adamuz, w efekcie czego 46 pasażerów zostało zabitych, a kolejnych 152 – rannych. Nie dziwi więc fakt, że dotychczasowy minister transportu i zrównoważonej mobilności Óscar Puente, sprawujący urząd od 2023 roku, podał się w dniu 4 listopada do dymisji.

W ostatnich dniach urzędowania minister Puente podczas konferencji prasowej zapowiedział, że w obliczu zaistniałych tragicznych wydarzeń możliwa jest zasadnicza rewizja planów naprawy głównej najbardziej obleganej linii KDP w kraju, łączącej Madryt z Barceloną (plany te zakładały również podwyższenie prędkości szlakowej z 300 km/h do 350 km/h). Jeszcze do niedawna zakładano, że prace na trasie będą trwały aż 5 lat, przy czym w tym czasie cały czas byłby utrzymywany ruch – jest to standardowe podejście do prowadzenia modernizacji linii kolejowych, w tym linii KDP w Hiszpanii. Względy związane z bezpieczeństwem, ale również możliwość znaczącego skrócenia czasu realizacji prac, powodują, że obecnie Adif rozważa całkowite wyłączenie z eksploatacji trasy na czas naprawy głównej. Przeforsowanie takiego wariantu może być jednak bardzo trudne, ponieważ hiszpańska sieć konwencjonalna nie zapewni konkurencyjnych czasów przejazdu w tej kluczowej relacji.

W tej sytuacji pasażerowie podróżujący z Barcelony do Madrytu mogliby ponownie przesiąść się do samolotów, które były niegdyś kluczowym środkiem transportu w tej relacji, czemu sprzyjała znaczna odległość między rzeczonymi miastami, wynosząca dobrze ponad 600 kilometrów. Ewentualna decyzja w tej sprawie powinna więc zostać podjęta z uwzględnieniem wszystkich argumentów. Czysto teoretycznie wzorem dla Hiszpanii mogłyby być Niemcy, gdzie udało się relatywnie bardzo szybko (choć ze sporym opóźnieniem) zmodernizować konwencjonalną linię kolejową Berlin – Hamburg, a obecnie podobna inwestycja realizowana jest na linii KDP z Berlina do Hanoweru. Trzeba jednak mieć na uwadze, że niemiecka sieć kolejowa jest normalnotorowa i zelektryfikowana w jednym systemie zasilania, co umożliwia np. etapowanie zamknięć z objazdami. Sytuacja w Hiszpanii przedstawia się w tym względzie zupełnie inaczej, gdyż na sieci konwencjonalnej obowiązuje tzw. rozstaw iberyjski (1668 mm).