W Pana prezentacji podczas konferencji w Wiśle pojawia się zastosowanie modeli LLM i VLM. Czy kolej jest już gotowa na wykorzystanie tego typu narzędzi w codziennej eksploatacji systemów bezpieczeństwa?
Żyjemy w czasach AI. Rozwój technologii w części sprzętowej oraz nasycenie świata różnego rodzaju czujnikami pozwala rozbudowywać i uczyć algorytmy nowych możliwości. To, co jeszcze kilka lat temu wydawało się technicznie niemożliwe. jest dzisiaj wykonalne. Obecnie używane algorytmy analizy obrazu na podstawie AI mają zdefiniowane funkcje, które należy odpowiednio konfigurować. Modele LLM oraz VLM są kolejnym etapem rozwoju tej technologii. Pozwalają one na obsługę systemu na zasadzie zapytań, czyli promptów. Co ciekawe, model LLM umożliwia zastosowanie mowy potocznej, aby unikać błędów i braku zrozumienie co miał operator na myśli np. zamiast sztywno ustalonych w systemie słów typu „człowiek” można podać „facet”, „chłopak”, „mężczyzna” itp. Ponadto nie musimy konfigurować analizy obrazu przez ustawiane regionów, kierunków, obiektów itp. System na bieżąco analizuje dane na obrazie i odpowiada na nasze pytania np. poinformuj mnie o zdarzeniach niebezpiecznych, bójkach, graffiti. Obrazowo porównam to do Jarvisa z seri filmów o Iron Man. Operator odpyta system o zdarzenia niebezpieczne, krytyczne lub techniczne,a on mu je wyświetli
Jaką rolę odgrywa dziś integracja systemów (np. platformy PSIM) w zarządzaniu bezpieczeństwem i czy jest ona już standardem w dużych projektach infrastrukturalnych?
Jak już wcześniej wspominałem, ilość danych w systemach bezpieczeństwa i nie tylko jest ogromna i niemożliwa do obsługi bez wsparcia algorytmów. Jednym z takich narzędzi, które obecnie stało się standardem również na kolei, jest platforma zarządzania informacją o bezpieczeństwie PSIM. Pozwala ona na agregację zdarzeń z różnych systemów, jak kontrola dostępu, systemy monitoringu wizyjnego z analizą obrazu, słupki SOS systemu SPA czy systemy pożarowe i przedstawieni ich operatorowi w formie procedury (kroków do wykonania). System wskazuje zdarzenia i prowadzi przez proces ich weryfikacji i obsługi. Operator dostaje tylko najważniejsze dane kluczowe do podjęcia strategicznych decyzji o bezpieczeństwie pasażerów oraz infrastruktury. Dzięki dwukierunkowej integracji PSIM z systemami pożarowymi poprzez SIUP, operator otrzymuje możliwość nie tylko lokalizacji zagrożenia, ale w przypadku np. fałszywego alarmu wysterowania odpowiedniego polecenia w centrali pożarowej. C&C Partners z powodzeniem konsultuje, doradza, dostarcza i wspiera w uruchomieniu systemu PSIM Winguard dla kluczowych podmiotów na polskiej kolei, w tym dla PKP Polskich Linii kolejowych oraz PKP S.A. Platforma Winguard przez zapewnienie wysokiej jakości obsługi systemów, dla o bezpieczeństwo infrastruktury oraz pasażerów zarówno na peronach, jak i dworcach kolejowych.
Realizowali Państwo projekty m.in. dla PKP PLK, PKP S.A jak również dla PKP Intercity. Jakie wyzwania – technologiczne lub organizacyjne – najczęściej pojawiają się przy takich wdrożeniach?
Z wykształcenia jestem matematykiem, dlatego bliskie mojemu sercu jest podejście analityczne i metodyczne. Przede wszystkim musimy zastanowić się nad tym, jaki efekt chcemy osiągnąć. Łatwo można przesadzić lub przedobrzyć z nasyceniem obiektów urządzeniami. Ważne co z tymi urządzeniami i generowanymi przez nie danymi chcemy zrobić, jak i za pomocą kogo je obsługiwać. To kluczowe pytanie, jakie powinniśmy sobie zadać. Konsekwencją odpowiedzi na to pytanie będą systemy, jakie do tego wykorzystamy i procedury wewnętrzne do ich obsługi. Technologia pozwala nam na wiele, ale to my musimy wiedzieć, jak chcemy z jej możliwości skorzystać
Patrząc na rozwój technologii i rosnące wymagania rynku – jakie rozwiązania będą w najbliższych latach kluczowe dla zwiększenia bezpieczeństwa i efektywności operacyjnej kolei?
Sądzę, że rozwój AI wspierający zarządzanie bezpieczeństwem będzie wiodącym kierunkiem rozwoju systemów. Algorytmy wspierające zarządzanie bezpieczeństwem w ramach PSIM będą rozwijały się w kierunku zwiększonej automatyzacji procesów, a otwartość na integrację z systemami trzecimi owocować będzie m. in. integracją z dronami oraz zaawansowanym zarządzaniem tożsamością w ramach systemów PIAM.
