Wyjątkowe rocznice to również okazja do wyjątkowych projektów. Polskie Koleje Państwowe S.A. oraz Wikimedia Polska łączą siły, aby wspólnie promować transport kolejowy oraz historię polskich kolei i jej zabytków. Akcja łączy się z jubileuszami 100-lecia PKP oraz 25-lecia polskiej wersji Wikipedii, a jednym z elementów współpracy jest inicjatywa „Zabytkowe dworce – z okazji 100-lecia PKP”, która jest częścią tegorocznej edycji konkursu fotograficznego „Wiki Lubi Zabytki 2026”. Więcej na ten temat można przeczytać na stronie: https://pkp.pl/pl/pkp-aktualnosci/3819-pkp-i-wikimedia-oglaszaja-wyjatkowy-konkurs-jubileuszowy-zabytkowe-dworce-w-obiektywie
Poznaj naszą historię
Kolej na ziemiach polskich pojawiła się stosunkowo wcześnie, zaledwie kilkanaście lat od pierwszego publicznego przejazdu pociągu na świecie, który odbył się w 1825 r. w Anglii i właśnie to wydarzenie uważane jest za narodziny kolei na świecie. W 1842 r. pierwszy pociąg przejechał trasę z Wrocławia do Oławy, trzy lata później na Mazowszu otwarto pierwszy odcinek słynnej Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej, a w 1847 r. połączenie kolejowe zyskał Kraków. W 1918 r. odrodzone państwo polskie odziedziczyło trzy różne systemy kolejowe: z odmiennymi przepisami, organizacją, taborem, standardami technicznymi i siecią połączeń. Już w pierwszych tygodniach po odzyskaniu niepodległości na stacjach zaczęła pojawiać się polska obsługa, a na trasy wyjechały pierwsze pociągi pod szyldem PKP. Scalenie kolei w jeden organizm wymagało wiele wysiłku i odważnych decyzji. Stąd 24 września 1926 r. prezydent Ignacy Mościcki podpisał rozporządzenie, na mocy którego Polskie Koleje Państwowe zostały przekształcone w pełnoprawne przedsiębiorstwo, co ułatwiło zarządzanie tą ogromną organizacją i przeprowadzenie ambitnych inwestycji. Rozwój przerwał wybuch II wojny światowej, podczas której polscy kolejarze odegrali ważną rolę i wykazali się bohaterską postawą. Okres powojenny to odbudowa po zniszczeniach i duże inwestycje, w tym elektryfikacja oraz budowa nowych tras kolejowych. Po 1989 r. zmiany gospodarcze i przygotowania Polski do wejścia do Unii Europejskiej wymagały wdrożenia zmian i reformy, której punktem zwrotnym była restrukturyzacja przedsiębiorstwa państwowego PKP, na bazie którego powstały Polskie Koleje Państwowe S.A. i szereg spółek tworzących dziś Grupę PKP. Historia kolei nie zakończyła się – dalszymi etapami były liczne inwestycje, które zupełnie sukcesywnie zmieniały oblicze kolei w Polsce oraz przekształcenia własnościowe, w tym usamorządowienie części rynku.
Grupa PKP dziś
Dziś Polskie Koleje Państwowe S.A. to zarządca zdecydowanej większości dworców kolejowych – ok. 580 obiektów w całym kraju oraz jeden z kilku w Polsce największych zarządców nieruchomości – w zasobach spółki jest ponad 90 000 ha gruntów i wiele budynków, lokali oraz budowli. Wśród nich są nie tylko nieruchomości pełniące funkcje związane typowo z obsługa kolei – wiele z nich to obiekty typowo komercyjne, które wynajmowane są zewnętrznym partnerom biznesowym. Poza tym PKP S.A. to również spółka-matka w Grupie PKP. W skład holdingu wchodzą spółki realizujące zadania z obszarów: przewozów pasażerskich i towarowych, spedycji i logistyki, utrzymania i modernizacji infrastruktury, zarządzania nieruchomościami, budownictwa, informatyki i telekomunikacji, utrzymania i modernizacji taboru kolejowego oraz innych usług, np. szkoleniowych i hotelowych. Grupa PKP chroni dziedzictwo kolei m.in. poprzez działalność Fundacji Grupy PKP, wspófinansowanie Stacji Muzeum oraz zarządzanie skansenem w Chabówce – niedawno placówka dostała nowe życie, dzięki powołaniu przez PKP S.A. i PKP Intercity S.A. Fundacji Parowozownia Chabówka. PKP reprezentują również polską kolej na forum międzynarodowym, poprzez prace we wszystkich największych organizacjach branżowych o zasięgu europejskim i światowym, m.in. UIC i CER oraz stałe Przedstawicielstwo w Brukseli, które odpowiada m.in. za kontakty z instytucjami Unii Europejskiej.
