Szkolenia pracowników kolei na wypadek sytuacji nadzwyczajnych

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego przygotował propozycje działań, które pozytywnie wpłyną na podniesienie świadomości pracowników co do ich odpowiedzialności i prawidłowej reakcji na akty terroru, dywersji czy sabotażu na kolei. To efekt posiedzenia Zespołu monitorowania poziomu bezpieczeństwa krajowego sektora kolejowego w Polsce w grudniu 2025 r.

W siedzibie Urzędu Transportu Kolejowego odbyło się posiedzenie Zespołu monitorowania poziomu bezpieczeństwa krajowego sektora kolejowego w Polsce. Było poświęcone prewencji i testowaniu procedur kryzysowych w przypadku aktów terroru, dywersji i sabotażu. Podczas spotkania omówiono skalę tego typu zdarzeń w systemie kolejowym oraz działania, które można podjąć, by podnieść świadomość pracowników w zakresie wspólnego bezpieczeństwa na kolei.
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego sformułował propozycje działań, których wprowadzenie w organizacjach pozytywnie wpłynie na podniesienie świadomości pracowników co do ich odpowiedzialności i prawidłowej reakcji na akty terroru, dywersji czy sabotażu na kolei.

Najistotniejsze są systematyczne i kompleksowe szkolenia pracowników, by podnieść poziom gotowości do reagowania na zagrożenia, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego, ochronę infrastruktury oraz bezpieczeństwo pasażerów i pracowników.
Szkolenia powinny być docelowo elementem systemu zarządzania bezpieczeństwem. Muszą też być dostosowane do aktualnego poziomu zagrożeń.

Szkolenia powinny uwzględnić między innymi tematy:

1. Ogólny poziom bezpieczeństwa na kolei w aktualnych uwarunkowaniach.
Kolej jako element infrastruktury krytycznej państwa oraz znaczenie pracowników kolei jako pierwszej linii identyfikacji zagrożeń i reagowania na sytuacje nadzwyczajne.
2. Rola pracownika w systemie bezpieczeństwa.
Czujność pracowników, właściwa reakcja oraz natychmiastowe zgłoszenie zdarzenia mają kluczowe znaczenie dla zapobiegania zdarzeniom i ograniczania ich skutków.
3. Identyfikacja zagrożeń.

• Zagrożenia terrorystyczne i dywersyjne – możliwe formy działań celowych wymierzonych w infrastrukturę kolejową, tabor, personel lub pasażerów, w tym działań o charakterze sabotażu.
• Osoby nieuprawnione na obszarze kolejowym – rozpoznawanie nietypowych zachowań, obecności osób postronnych w strefach niedostępnych oraz zasad postępowania w przypadku ich zauważenia.
• Przeszkody i ingerencja w tor lub infrastrukturę – identyfikacja przedmiotów lub zmian w infrastrukturze, które mogą wskazywać na celowe działanie lub stwarzać zagrożenie dla ruchu kolejowego.
• Nieuprawnione użycie sygnału Radio-Stop – zagrożenia, które wynikają z nieuprawnionego nadania sygnału oraz zasady postępowania po jego odebraniu.
• Zagrożenia z powietrza (drony) – zagrożenia, które wynikają z obecności bezzałogowych statków powietrznych w rejonie infrastruktury kolejowej oraz zasady zgłaszania takich przypadków.

4. Reagowanie w sytuacjach nadzwyczajnych.

• Zasady natychmiastowego reagowania – podstawowe działania, jakie powinien podjąć pracownik w pierwszej fazie zdarzenia, z uwzględnieniem priorytetu ochrony życia i zdrowia.
• Zabezpieczenie miejsca zdarzenia – zasady ograniczania dostępu osób postronnych oraz ochrony infrastruktury do czasu przybycia właściwych służb.
• Ochrona informacji i łączność – ograniczenia w przekazywaniu informacji, w szczególności za pomocą łączności radiowej, oraz konieczność unikania niepotwierdzonych komunikatów.

5. Zgłaszanie zdarzeń i przepływ informacji.
Ścieżki zgłaszania zagrożeń, rola dyspozytorów oraz znaczenie jednoznacznego i terminowego przekazywania informacji.
6. Współpraca z właściwymi służbami.
Zasady współdziałania z Policją, Strażą Ochrony Kolei, służbami ratunkowymi oraz innymi instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.
7. Ćwiczenia praktyczne i analiza zdarzeń.