Cel: rozwój międzynarodowych przewozów kolejowych

„Raport Kolejowy” rozmawiał z Przewodniczącym Komitetu OSŻD Tadeuszem Szozdą  o historii i działalności Organizacji Współpracy Kolei, największych sukcesach, znaczeniu  Nowego Jedwabnego Szlaku i rozwoju polskiego transportu szynowego.

Raport Kolejowy: W 2016 roku  Organizacja Współpracy Kolei  obchodziła sześćdziesięciolecie  istnienia. Jak podsumowałby Pan  dotychczasowe działania i osiągnięcia  OSŻD? Jakie z ostatnich  działań uważa Pan za największy  sukces i dlaczego?

Tadeusz Szozda: W 2016 roku  obchodziliśmy sześćdziesięciolecie  Organizacji Współpracy Kolei  (OSŻD), której idea powstania pojawiła  się w końcu lat czterdziestych  po zakończeniu II wojny światowej.  W związku ze zmienioną sytuacją  geopolityczną zarówno w Europie,  jak i w Azji pojawiła się konieczność  ujednolicenia przepisów zapewnianiających  wykonywanie przewozów  pasażerskich i towarowych w międzynarodowej  komunikacji kolejowej.  Pierwsze umowy międzynarodowe,  regulujące przewozy kolejowe osób  i towarów – SMPS i SMGS – zostały  opracowane i zawarte w 1951  roku. Jednocześnie opracowano  stosowne dla tych umów przepisy  i taryfy, które weszły  w życie od listopada  1951 roku.  Współpraca między  kolejami rozwijała  się i osiągała  nowy, wyższy poziom.  Prace były  prowadzone pod  bezpośrednim  nadzorem ministrów  transportu  zainteresowanych krajów, którzy  regularnie spotykali się w ramach  sesji Narady Ministrów. W czerwcu  1956 roku w Sofii w Bułgarii na Naradzie  Ministrów transportu kolejowego  powołano do życia Organizację  Współpracy Kolei (OSŻD).  Początkowo do Organizacji przystąpiły:  Albania, Bułgaria, Węgry,  Wietnam, NRD, Chiny, Koreańska  Republika Ludowo-Demokratyczna,  Mongolia, Polska, Rumunia, ZSRR  oraz Czechosłowacja. Organem  wykonawczym i depozytariuszem  wszystkich aktów prawnych został  Komitet OSŻD z siedzibą w Warszawie.  W wyniku zmian, które zaszły w gospodarkach  krajów członkowskich  OSŻD, i w związku z wydzieleniem  przedsiębiorstw kolejowych jako  osobnych podmiotów gospodarczych,  na XX sesji Narady Ministrów  w Ułan Bator w 1992 roku podjęto  decyzję o powołaniu Konferencji Dyrektorów  Generalnych Kolei OSŻD  jako nowego organu koordynującego  współpracę przedsiębiorstw  kolejowych krajów członkowskich  OSŻD.  W ubiegłym roku Organizacja obchodziła  jubileusz sześćdziesięciolecia  istnienia. Z tej okazji na XLIV  sesji Narady Ministrów w Baku  i na XXXI posiedzeniu Konferencji  Dyrektorów Generalnych w Czołpon-  Acie (Kirgizja) dokonano podsumowania  rezultatów sześćdziesięcioletniej  działalności Organizacji  oraz nakreślono jej zadania na najbliższe  lata.

Należy odnotować,  że dokonania Organizacji pozwoliły:
• znacznie podwyższyć poziom  obsługi przewozów towarowych  i pasażerskich na kolejach krajów  członkowskich OSŻD;
• przeprowadzić kompleksową rewizję  obowiązującej Umowy SMGS  pod kątem jej przystosowania  do aktualnych realiów – nowa  wersja SMGS weszła w życie z 1  lipca 2015 roku;
• opracować wspólny projekt OSŻD/  CIT wprowadzenia jednolitego listu  przewozowego CIM/SMGS  i rozszerzenia zakresu jego stosowania,  co znacznie ułatwia  przekraczanie granic transportem  kolejowym oraz skraca czas  przestojów i zmniejsza związane  z tym straty;
• wykonać ogromną pracę związaną  z opracowaniem nowej Konwencji  o bezpośredniej międzynarodowej  komunikacji kolejowej, która obejmuje  wszystkie prawne aspekty  przewozów kolejowych oraz podnosi  status OSŻD jako organizacji  międzyrządowej;  aktywnie uczestniczyć w pracach  Europejskiej Komisji Gospodarczej  ONZ nad stworzeniem jednolitego  prawa kolejowego;
• realizować ogrom prac ukierunkowanych  na rozwój korytarzy  transportowych OSŻD  z uwzględnieniem monitoringu,  opracowania przedsięwzięć  i kompleksowych planów poprawy  efektywności ich pracy,  znalezienia i likwidacji wąskich  gardeł, opracowania technicznych  i eksploatacyjnych paszportów,  podpisania memorandów  o współpracy w dziedzinie  technicznego, eksploatacyjnego  i handlowego rozwoju wszystkich  13 korytarzy OSŻD;
• ukierunkować prace nad projektem  Konwencji o ułatwieniach  przekraczania granic kolejami;
• przygotować i wdrożyć Załącznik  nr 9 „Ułatwienia procedury  przekraczania granic w międzynarodowej  komunikacji kolejowej”  do Międzynarodowej Konwencji  określającej warunki przeprowadzania  kontroli ładunków na granicach  z 1982 roku;
• przeprowadzić prace związane  z organizacją i obsługą 280 relacji  marszrutowych pociągów  kontenerowych w krajach OSŻD;
• zaktualizować ETT i MTT zgodnie  z nową wersją SMGS;
• opracować ponad 500 instrukcji  OSŻD (norm resortowych) w dziedzinie  infrastruktury i taboru kolejowego;
• opracować nowe systemy współpracy  informacyjnej w międzynarodowym  transporcie kolejowym  i wprowadzić elektroniczny system  zarządzania dokumentami;
• przeprowadzić wspólnie z UE  prace nad współdziałaniem systemów  kolei 1520 mm i 1435 mm;
• ściślej i efektywniej współpracować  z organizacjami międzynarodowymi;
• podnieść prestiż i wpływ OSŻD  w krajach członkowskich, na kolejach  OSŻD i wśród organizacji  międzynarodowych.