Železnice Slovenskej republiky, słowacki narodowy zarządca infrastruktury kolejowej, zmodernizuje blisko 30-kilometrowy fragment Krompachy – Kysak na kluczowej magistrali, łączącej Żylinę i Koszyce. Inwestycję, która umożliwi zwiększenie prędkości szlakowej z obecnych 100 km/h do 140 km/h, zatwierdził słowacki rząd, przyznając jej status strategicznej.
Słowacka linia kolejowa nr 180, licząca blisko 239 kilometrów długości, przebiega w osi wschód-zachód, łącząc Koszyce z Żyliną, odpowiednio drugie i czwarte pod względem liczby mieszkańców miasta w kraju. Powstała ona już w 1872 roku jako fragment kolei koszycko-bogumińskiej. Obecnie jest to jedna z najintensywniej wykorzystywanych linii kolejowych na Słowacji. Kursują na niej pociągi dalekobieżne z Koszyc przez Żylinę zarówno do Bratysławy, jak również Ostrawy i Pragi. Prędkość szlakowa na tej trasie nie przekracza 120 km/h, a na większości przebiegu oscyluje w przedziale 90-110 km/h. Słowacki rząd zatwierdził jednak plan modernizacji odcinka Krompachy – Kysak (bez stacji kolejowej Krompachy), liczącego niespełna 30 kilometrów długości.
Efektem prac ma być podwyższenie prędkości szlakowej z obecnych 95-110 km/h do 140 km/h. W tym celu wymienione zostaną m.in. nawierzchnia torowa i sieć trakcyjna. Zaplanowano także korekty łuków oraz budowę nowych mostów i przepustów czy przebudowę istniejących. Nowa sieć trakcyjna ma być ponadto dostosowana do relatywnie łatwej konwersji z systemu zasilania 3 kV DC na 25 kV AC 50 Hz, który ma docelowo objąć swoim zasięgiem całą słowacką sieć kolejową (podobnie zresztą jak czeską). 3,5-kilometrowy Bujanovský tunel, który pozostaje wciąż najdłuższym tunelem dwutorowym na terenie byłej Czechosłowacji, zostanie uzupełniony o równoległy tunel, ponieważ nie spełnia on współczesnych wymogów dla dwutorowych linii kolejowych.
Szacowana wartość inwestycji opiewa na kwotę ok. 1,29 mld euro, co przy aktualnych kursach walut odpowiada ponad 5,5 mld zł. Realizacja zadania może ruszyć już w przyszłym roku. Perspektywa zakończenia prac nie jest jednak bliska – obowiązujący harmonogram prac zakłada, że nastąpi to dopiero w… 2034 roku. Co ciekawe, inwestycja była planowana już kilkanaście lat temu. Wówczas rozpatrywano wariant zakładający podwyższenie prędkości szlakowej do 160 km/h na części trasy, tj. na ok. 10-kilometrowym fragmencie Margecany – Krompachy. Został on jednak ostatecznie odrzucony ze względu na znikome zmniejszenie czasu przejazdu przy jednoczesnym wzroście nakładów inwestycyjnych.
Warto dodać, że w ostatnim czasie z pociągów dalekobieżnych na trasie z Koszyc do Żyliny i dalej do Bratysławy korzysta coraz więcej pasażerów. Tylko w rocznym rozkładzie jazdy 2024/2025 odnotowano aż 25-procentowy wzrost w ujęciu rok do roku. Duży wpływ na tak duże zwiększenie potoków pasażerskich miała zmiana oferty przewozowej. Liczba bezpośrednich pociągów kategorii Ex uległa zwiększeniu z 11 do 20 par na dobę, z czego zdecydowana większość realizowana jest w układzie cyklicznym – w 60-minutowym takcie. Towarzyszy temu spora frekwencja, wynosząca średnio 65%. Z drugiej strony wprowadzenie nowej koncepcji obsługi tej relacji wiązało się z likwidacją połączeń komercyjnych i zwiększeniem rekompensaty.
