Warsztaty „TBER – środki unijne i pomoc publiczna dla sektora transportu” to zaproszenie do rozmowy o nowych unijnych regulacjach, które zmieniają zasady wsparcia dla kolei. Wydarzenie skierowane jest do przedstawicieli rynku kolejowego oraz instytucji zaangażowanych w finansowanie i rozwój transportu.

Fundacja ProKolej, wspólnie z Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT), zapraszają na warsztaty poświęcone regulacji Transport Block Exemption Regulation (TBER). Partnerem wydarzenia jest kancelaria Olesińscy i Wspólnicy. TBER to nowe rozporządzenie Komisji Europejskiej, które w praktyce zwalnia państwa członkowskie z obowiązku każdorazowego zgłaszania do Brukseli projektów wspierających transport ekologiczny. Na nowych przepisach zyskają przede wszystkim sektor kolejowy, żegluga śródlądowa oraz transport multimodalny.

– Regulacja TBER to realny impuls dla rozwoju nowoczesnego ekologicznego transportu kolejowego. Uproszczenie zasad udzielania pomocy publicznej pozwala szybciej uruchamiać inwestycje i skuteczniej odpowiadać na potrzeby rynku. Dzięki nowym przepisom możliwe będzie sprawniejsze finansowanie projektów, które zwiększają konkurencyjność kolei, poprawiają interoperacyjność systemów i wspierają transformację transportu w kierunku bardziej zrównoważonego – podkreśla Joanna Lech, Dyrektor Centrum Unijnych Projektów Transportowych.

TBER – nowy kontekst dla inwestycji kolejowych

TBER to pierwsza tak kompleksowa regulacja, która umożliwia państwom członkowskim udzielanie pomocy publicznej w sektorze transportu bez konieczności notyfikacji do Komisji Europejskiej. Nowe przepisy weszły w życie 30 marca 2026 r. i są odpowiedzią na cele Europejskiego Zielonego Ładu oraz potrzebę zwiększenia udziału kolei w przewozach.

Przepisy regulują m.in. wsparcie inwestycji w infrastrukturę kolejową, bocznice i terminale towarowe, interoperacyjność systemów, a także wybrane kategorie taboru. Jednocześnie zmieniają dotychczasowe podejście do pomocy dla tzw. przedsiębiorstw zasiedziałych, co oznacza istotne konsekwencje dla rynku.

– TBER daje realną szansę na przyspieszenie wsparcia dla transportu, ale jej wykorzystanie zależy od szybkich decyzji krajowych. Kluczowe będzie to, czy polski ustawodawca sprawnie wdroży mechanizmy wsparcia oparte na nowych przepisach – podkreśla adw. Justyna Korycka z Olesiński i Wspólnicy.

Od Pendolino do bocznic – praktyczny wymiar zmian

Program wydarzenia obejmuje wystąpienia ekspertów zajmujących się pomocą publiczną i finansowaniem transportu. Integralną częścią warsztatów będzie otwarta dyskusja z udziałem przedstawicieli administracji publicznej i praktyków rynku.

– TBER zmienia logikę myślenia o pomocy publicznej w transporcie. To regulacja, która z jednej strony porządkuje zasady wsparcia, a z drugiej otwiera nowe możliwości dla inwestycji kolejowych, szczególnie w obszarze infrastruktury i interoperacyjności – podkreśla prof. Stefan Jarecki z Politechniki Warszawskiej, członek Rady Naukowej Fundacji ProKolej.

Jeszcze dekadę temu Komisja Europejska zatwierdziła pomoc publiczną dla PKP Intercity na zakup taboru, w tym składów Pendolino oraz wagonów do obsługi relacji Warszawa–Szczecin. Łączna wartość tego wsparcia przekroczyła 100 mln euro. W świetle nowych regulacji TBER podobne działania nie byłyby już możliwe w tej formule – dodaje prof. Jarecki.