Wydarzenia

II Edycja kultury bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo na kolei to podstawa. Dlatego Urząd Transportu Kolejowego cały czas prowadzi działania, które to bezpieczeństwo mają poprawiać. Chcemy promować dobre praktyki. Dlatego ruszamy z II edycją konkursu dla sygnatariuszy Deklaracji w sprawie rozwoju kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym. Cały czas zachęcamy do włączenia się do tej akcji.

Promowanie dobrych praktyk, postaw i wartości w obszarze rynku kolejowego to istota wdrażanej przez Urząd Transportu Kolejowego koncepcji kultury bezpieczeństwa. Jednym z kluczowych aspektów właściwego funkcjonowania sektora transportu kolejowego jest zapewnienie należytego poziomu bezpieczeństwa, który przekłada się na swobodny i zrównoważony rozwój branży kolejowej. Stan bezpieczeństwa w ramach systemu kolejowego należy więc do priorytetów naszej działalności i powinien stanowić obszar szczególnego zainteresowania wszystkich podmiotów rynku.

Założenia kultury bezpieczeństwa wskazują na system zasad, które umożliwiają właściwy rozwój rynku kolejowego. Do wartości tych należy:
• postrzeganie bezpieczeństwa jako wartości nadrzędnej dla pracowników i organizacji;
• akceptowanie standardów bezpieczeństwa i zintegrowanie ich z codzienną działalnością;
• szczere i otwarte postępowanie ze słabymi punktami, ukierunkowanie na znalezienie rozwiązań;
• odchodzenie od przypisywania winy;
• rejestrowanie i analizowanie zaistniałych zdarzeń;
• zgłaszanie wszelkiego rodzaju nieprawidłowości i błędów;
• rzetelny wewnętrzny nadzór nad realizacją procesów systemów zarządzania;
• ciągłe doskonalenie systemów zarządzania poprzez wdrażanie działań korygujących i zapobiegawczych;
• zero tolerancji dla naruszeń przepisów prawa oraz procedur wewnętrznych.

Szczególną uwagę zwrócić należy również na kwestię czynnika ludzkiego w kształtowaniu bezpiecznego transportu kolejowego. Rozwój umiejętności pracowników, aby byli zdolni do działania w interesie bezpieczeństwa, w sposób zgodny z kompetencjami, doświadczeniem oraz standardami zawodowymi odpowiadającymi poszczególnym stanowiskom i funkcjom jest w tym kontekście bardzo istotny.

W tym celu organizacja powinna zapewniać pracownikom odpowiednie warunki pracy, narzędzia, szkolenia i procedury. W 2016 r. opracowaliśmy i wdrożyliśmy projekt Deklaracji w sprawie rozwoju kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym. Celem tej inicjatywy jest promowanie aktywności w zakresie podejmowania działań umożliwiających podnoszenie poziomu bezpieczeństwa transportu kolejowego. Dotychczas do grona Sygnatariuszy Deklaracji przystąpiło ok. 130 podmiotów, w tym Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, Przewodniczący Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych oraz przedstawiciele zarządców infrastruktury, przewoźników kolejowych, użytkowników bocznic, a także jednostki naukowe, stowarzyszenia i media. W tym roku planujemy grono to jeszcze rozszerzyć.

Do podmiotów rynku kolejowego oraz wszystkich pozostających z nim w interakcji skierowaliśmy specjalne zaproszenia zachęcające do przyłączenia się do inicjatywy, podpisania Deklaracji i wprowadzania w życie w ramach prowadzonej działalności wskazanych w tej koncepcji norm i wartości. Liczę, że lista Sygnatariuszy Deklaracji będzie się stale rozszerzać, a przedsiębiorcy działający na rynku kolejowym będą implementować idee i zasady wypracowane w związku z koncepcją kultury bezpieczeństwa do codziennej działalności. Uczestnictwo w tworzeniu bezpiecznej kolei, propagowanie dobrych praktyk, wzbudzanie zaufania społecznego – to tylko niektóre z korzyści płynących z udziału w projekcie. Sygnatariusze Deklaracji są również uprawnieni do udziału w Konkursie o nagrodę Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego.

Jego celem jest nagradzanie lub wyróżnianie osób lub podmiotów, które swoją pracą lub dzięki wprowadzonym innowacyjnym rozwiązaniom przyczyniają się do podnoszenia kultury bezpieczeństwa w transporcie kolejowym. Konkurs daje też możliwość docenienia i nagrodzenia osób, które swoim zachowaniem lub działaniem wdrażają zasady kultury bezpieczeństwa w codziennej pracy. Nie bez znaczenia jest możliwość wymiany informacji i doświadczeń pomiędzy uczestnikami konkursu.

W ramach II edycji konkursu, która odbędzie się w tym roku, nagrody przyznane zostaną w czterech kategoriach:
• rozwiązania techniczne – kategoria obejmująca zastosowane przez uczestnika rozwiązania techniczne zapewniające podniesienie poziomu bezpieczeństwa bądź umożliwiające wyeliminowanie lub ograniczenie źródeł zagrożeń;
• rozwiązania systemowe – kategoria obejmująca zastosowane przez uczestnika rozwiązania w ramach systemu zarządzania bezpieczeństwem lub utrzymaniem lub innych regulacji wewnętrznych (w szczególności rozwiązania organizacyjne, formalne, dotyczące obiegu informacji, wprowadzanie nowych procesów i procedur) w ramach realizacji głównych działań przedsiębiorstwa;
• czynnik ludzki – edukacja – kategoria obejmująca zastosowane przez uczestnika działania w celu podnoszenia świadomości kultury bezpieczeństwa i właściwych postaw wśród pracowników, kadry kierowniczej, a także osób spoza sektora kolejowego;
• pasażer z niepełnosprawnością – kategoria obejmująca zastosowane przez uczestnika rozwiązania, zarówno techniczne, jak i systemowe, zapewniające sprawny i bezpieczny przebieg procesu obsługi osób z niepełnosprawnością.

Nagrody i wyróżnienia w konkursie przyznawane są przez specjalnie powołaną w tym celu kapitułę. Podmioty, których zgłoszenia zwyciężą w konkursie otrzymają nagrody – statuetki kultury bezpieczeństwa oraz możliwość posługiwania się złotym logotypem kultury bezpieczeństwa przez rok od dnia ogłoszenia wyników konkursu. Podmioty, których zgłoszenia zostaną dopuszczone do udziału w konkursie otrzymają natomiast prawo do posługiwania się logotypem kultury bezpieczeństwa przez rok od dnia ogłoszenia wyników konkursu. Kapituła może przyznać również wyróżnienie w konkursie za szczególne osiągnięcia w dziedzinie poprawy bezpieczeństwa transportu kolejowego oraz integracji osób z niepełnosprawnością.

Zachęcam do śledzenia oficjalnej strony internetowej Urzędu Transportu Kolejowego, na której będą ukazywać się aktualności dotyczące konkursu. Strategia Urzędu, która wyznacza kierunek naszego rozwoju na najbliższe lata, kładzie szczególny nacisk na zagadnienie promowania kultury bezpieczeństwa. Podejmujemy wiele inicjatyw w tym kierunku, realizując projekty, które opierają się o zasady kultury bezpieczeństwa. Prowadzimy program „Akademia Wiedzy Kolejowej”. Jest on częścią większego projektu Urzędu Transportu Kolejowego – Akademii UTK. Inicjatywa ma na celu propagowanie dobrych praktyk wśród uczestników rynku kolejowego poprzez prowadzone przez Urząd szkolenia i warsztaty, a dodatkowo ma dać możliwość bieżącego reagowania na problemy rynku kolejowego – w tym także te wynikające ze zmian przepisów prawa. Dodatkowo w co drugi piątek w siedzibie Urzędu Transportu Kolejowego w Warszawie oraz jednocześnie w siedmiu Oddziałach Terenowych organizowane są dni otwarte „Piątki z UTK – bezpieczeństwo na piątkę”.

Podczas tych spotkań przedstawiciele Urzędu odpowiadają na wszelkie pytania dotyczące bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Ponadto udostępniliśmy szereg kanałów, za pomocą których można informować nas o zagrożeniach w ruchu kolejowym. Do Urzędu można przesyłać również zgłoszenia dotyczące naruszeń praw pasażerów. Chcemy cały czas wymieniać się wiedzą z rynkiem i społeczeństwem oraz budować wzajemne pozytywne relacje oparte na zaufaniu. Wspominając działania na rzecz poprawy kultury bezpieczeństwa nie mogę również pominąć naszego ostatniego sukcesu, czyli „Kampanii Kolejowe ABC”. Jest to ogólnopolska kampania informacyjno-edukacyjna z zakresu bezpieczeństwa kolejowego skierowana do dzieci w wieku szkolnym i przedszkolnym oraz ich nauczycieli i wychowawców.

Dzięki 23,5 mln złotych dofinansowania ze środków Funduszu Spójności mamy możliwość stworzenia nowego pakietu edukacyjnego wzbogaconego o nowoczesne środki przekazu. Dotrzemy do dzieci i młodzieży ze szkół i przedszkoli z terenu całej Polski, by propagować zasady bezpieczeństwa oraz wartości i wzorce związane z odpowiedzialnym zachowaniem się podczas korzystania z transportu kolejowego.

Ignacy Góra
Prezes UTK