Analizy

#100 zmian Dla Firm. Dwie ważne ustawy gospodarcze

9 marca 2017 r. sejm przyjął dwie ustawy z pakietu #100 zmian Dla Firm
– nowelizacje 
Kodeksu postępowania administracyjnego i tzw. pakiet wierzycielski.

Za sprawą nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego i kilku innych ustaw relacje pomiędzy państwem a obywatelami staną się bardziej partnerskie (np. poprzez wykorzystanie mediacji), sprawy urzędowe będą załatwiane szybciej, a wysokość kar administracyjnych zostanie dostosowana do przewinienia. – Nasz projekt to odpowiedź na trwające często miesiącami lub latami sprawy w urzędach – zaznacza wiceminister rozwoju Mariusz Haładyj. – Zlecone przez nas badania pokazały, że prawie 80 proc. przedsiębiorców dostrzega ten problem.

To, co proponujemy, to największa od lat reforma postępowań administracyjnych. Nowelizacja kładzie duży nacisk na partnerskie relacje na linii urząd – obywatel. Sprawy w urzędach będzie można rozstrzygać z wykorzystaniem mediacji – zarówno pomiędzy stronami postępowania, jak i pomiędzy stroną a urzędem. W zamierzeniu ma to przyczynić się do zmniejszenia ilości odwołań i skarg do sądów administracyjnych. Na korzyść z pewnością zadziała też zapis mówiący o tym, że w przypadku złożenia niekompletnej dokumentacji, urzędnik będzie miał obowiązek poinformować przedsiębiorcę o tym, jakie warunki nie zostały spełnione i umożliwić mu uzupełnienie wniosku przed wydaniem decyzji. Projekt nowelizacji przewiduje wprowadzenie zasad, dzięki którym urzędnik nie będzie mógł nałożyć obowiązków ani odebrać uprawnień na podstawie niejasnych przepisów lub niejednoznacznych dowodów. Urzędnicy będą musieli podejmować działania proporcjonalne i jak najmniej uciążliwe dla obywateli.

Na przykład urząd nie powinien wzywać do przedkładania dokumentów czy wymagać ich szczególnej formy, jeżeli nie wynika to z przepisów i nie jest konieczne do załatwienia sprawy. W celu usprawnienia i przyspieszenia procedur nowelizacja proponuje ograniczenie tzw. decyzji kasatoryjnych, czyli odsyłania spraw do organu niższej instancji do ponownego rozpatrzenia. Dzięki temu sprawy nie będą krążyć pomiędzy urzędami. W sytuacji, w której przedsiębiorca odwoła się od decyzji w pierwszej instancji, będzie mógł żądać, żeby druga instancja rozstrzygnęła sprawę. Jeżeli zaś urząd wyda decyzję kasatoryjną obywatel będzie miał do dyspozycji szybką ścieżkę zaskarżania w postaci sprzeciwu do sądu administracyjnego. Sąd będzie miał trzydzieści dni na rozpatrzenie sprawy (obecnie postępowanie trwa co najmniej kilka miesięcy). Projekt umożliwia również zaskarżenie do sądu decyzji urzędu centralnego lub samodzielnego kolegium odwoławczego bez konieczności składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ważnym punktem nowelizacji jest także dostosowanie wysokości kar administracyjnych do rangi przewinień. Przy obecnych zapisach kary są często niewspółmierne do przewinienia.

Mała firma, która rozpoczęła użytkowanie niewielkiego budynku tuż przed uzyskaniem pozwolenia, może dostać 60 tys. zł kary z terminem płatności wyznaczonym na siedem dni. Po wprowadzeniu zmian urząd będzie mógł odstąpić od nałożenia kary, np. wtedy, gdy uzna, że waga naruszenia prawa jest znikoma. Także w sytuacjach, w których przepisy zakładają kary w przedziałach kwotowych, urzędnik będzie mógł wziąć pod uwagę okoliczności sprawy, np. wysokość uzyskanych korzyści czy sytuację obwinionego. Dzięki takiemu podejściu kary nie będą wymierzane automatycznie. – Wszystkie zmiany, które wprowadzi nowelizacja, dotyczą nie tylko firm – podkreśla wiceminister Haładyj. – Zmiany wpłyną też na wszystkie sprawy załatwiane w polskich urzędach. Przewidujemy, że nowe regulacje mogą zacząć obowiązywać od 1 czerwca 2017 r. Pakiet wierzycielski Drugą ustawą gospodarczą przyjętą przez sejm jest tzw. pakiet wierzycielski, czyli ustawa, która udostępni firmom narzędzia do lepszego badania wiarygodności płatniczej kontrahentów, pozwoli szybciej odzyskiwać długi oraz będzie przeciwdziałać zatorom płatniczym. – Zidentyfikowaliśmy kilka obszarów, które wymagają zmian w prawie – tłumaczy wiceminister Haładyj. – Chodzi m.in. o brak możliwości uzyskania pełnych danych o problemach płatniczych potencjalnych partnerów biznesowych czy długotrwałe dochodzenie roszczeń przed sądami.