Wydarzenia

Kongres Rozwoju Kolei

Kolej patriotyczna – debata o przyszłości

PGE Narodowy gościł kilkaset osób, które wzięły udział, w zorganizowanym po raz pierwszy Kongresie Rozwoju Kolei. Goście, wśród których byli premier Mateusz Morawiecki, a także przedstawiciele rządu, w tym minister infrastruktury Andrzej Adamczyk, debatowali nad kierunkami rozwoju transportu kolejowego w Polsce.
Kongres rozpoczęło przemówienie premiera Morawieckiego, który odnotował konieczność likwidacji wykluczenia komunikacyjnego i konieczności integrowania różnych środków transportu.
Jak podkreślił Premier:
– „Są obszary wykluczone komunikacyjnie. Celem naszego transportu jest odbudowa transportu autobusowego i połączenie go z odbudowywanym transportem kolejowym. Mamy już pierwsze sukcesy. 200 km linii kolejowych odtworzyliśmy. To ważne połączenia między miastami powiatowymi. To walka z wykluczeniem komunikacyjnym. Musimy myśleć o całej Polsce. Przyszłość kolei to przyszłość w polskiej gospodarce i polskim społeczeństwie”.
Także minister infrastruktury Andrzej Adamczyk wygłosił kilka słów wstępu podkreślając plany inwestycyjne Grupy PKP oraz związane z utworzeniem holdingu w Grupie. Natomiast Krzysztof Mamiński, prezes PKP SA, zaznaczył, że:
– „Potrafimy zrobić rzeczy, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe. Jeszcze niedawno mało kto wierzył we wspólny bilet, który teraz jest dostępny.”
Kongres, podczas którego poruszono wiele zagadnień i kwestii, dał przede wszystkim odpowiedź na pytanie na jakim etapie jest kwestia konsolidacji spółek kolejowych. Prezes Mamiński, potwierdził powstanie holdingu. Dodał ponadto, że dzięki oszczędnościom uzyskanym w wyniku jego powołania roczny zysk Grupy może wynieść nawet 1 mld złotych. Plany powołania Holdingu potwierdził również minister infrastruktury Andrzej Adamczyk. Zaznaczył, że budowa tego typu struktury to proces wieloetapowy, ale zgodny z polskimi i unijnymi planami. Nadmienił ponadto, że wierzy w to, że formuła holdingu Grupy PKP będzie atrakcyjna nie tylko dla spółek kapitałowo powiązanych z PKP, ale także dla innych spółek kolejowych.
Minister Adamczyk zaznaczył, że:
-„To holding spółek kolejowych, które szukają potencjału rozwojowego w ścisłej współpracy ekonomicznej ze sobą. Będzie wspólny interes zakupowy, wspólne przedsięwzięcia w zakresie projektowania inwestycji. To jest podstawa tej koncepcji, by zmniejszyć koszty i być bardziej konkurencyjnym”.
Dla Adamczyka istnienie holdingu ma wesprzeć realizację wielkiego wyzwania jakim jest budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego.
Port Solidarność był bowiem jednym z głównych tematów Kongresu. Obecny na panelu minister Mikołaj Wild poinformował, że są ustalone plany dotyczące zapotrzebowania na tabor, którym dojedziemy do CPK. W opinii Wilda ma to znaczenie dlatego, że CPK nie wydarzy się bez kolei w takim samym stopniu, jak nie wydarzy się bez lotnictwa. To, zdaniem Wilda, są dwa komponenty wzajemnie się uzupełniające i dopełniające. Dodał również, że trwa wspólna praca nad wieloletnim programem, w ramach którego ujęte zostaną wszystkie inwestycje, mające doprowadzić do tego, aby z największych aglomeracji w Polsce można było dojechać do CPK w 2 lub 2,5 godziny.


– Chodzi także o możliwość rozwoju sieci ku połączeniom międzynarodowym, możliwość przetrasowania do 70 proc. pociągów dalekobieżnych przez CPK, budowę nowych szlaków kolejowych. I nie tylko zapewnienie komfortowego dojazdu do portu lotniczego, ale przede wszystkim komfortowe podróże po Polsce, aby transport kolejowy był prawdziwą atrakcyjną konkurencją dla transportu samochodowego- przekonywał Wild.
Wiceminister infrastruktury Andrzej Bittel podkreślał natomiast, że projekt CPK to jest kolejna inspiracja, w którą kolej musi się wpisywać. Zaznaczył, że trwają pracę nad koncepcją budowy nowych linii kolejowych, modernizacji istniejących tak, aby umożliwić pociągom poruszanie się z prędkością do 250 km/h. Poparł słowa Wilda zaznaczając, że rzeczywiście jest tak, że ogromne lotnisko bez kolei sobie nie poradzi, albo poradzi sobie słabiej.
Natomiast prezes Mamiński zwrócił uwagę na jakość i sposób obsługi pasażerów. Oznajmiał, że pasażer będzie miał zaproponowane to, aby odprawę bagażową zrobić już przed uruchomieniem podróży pociągiem lub w jej trakcie, ażeby wysiadając na lotnisku „Solidarność” przeszedł tylko przez kontrolę bezpieczeństwa.
– Czas na dojazd powinno się wykorzystać na to, żeby pasażer nie musiał ponownie go tracić wszystkie procedury, które są z tym związane, jak nadawanie bagażu. O tym myślimy i to bardzo realnie. Stąd będziemy też wyrażać swoje oczekiwania w stosunku do producentów taboru, to musi być przygotowane od samego początku- wyjaśnił Mamiński.
Dodał ponadto, że do obsługi połączeń z CPK ma być 130 jednostek taborowych: 80 międzyregionalnych i 50 kategorii Inter City, a dodatkowo 20 w ruchu aglomeracyjnym.
W ramach Kongresu podjęto także temat kolei patriotycznej, jej rozumienia i norm. Dla ministra Adamczyka to przede wszystkim docenianie swoich możliwości. To szukanie rozwiązań na polskim, wewnętrznym rynku. Minister wspomniał, że w najbliższych latach spółki PKP Intercity i PKP Cargo przeznaczą duże środki na zakup nowego taboru i trzeba tutaj brać pod uwagę polskich producentów.
Dodał także, że rozwój kolei będzie rodził kolejne istotne pytania.
– „Czy kolej dużych prędkości, czy szybka kolej też mają wymiar patriotyczny? W tym kontekście musimy myśleć o korytarzach komunikacyjnych. Bursztynowy szlak kolejowy z Węgrami i Słowacją; Transkaspijski Korytarz Transportowy, czyli możliwość transportu kolejowego z wyłączeniem terytorium Rosji; połączenie Warszawa – Budapeszt, które ma być jeszcze wydłużone”.
Słowa Adamczyka o poszukiwaniu polskich producentów poparł Hubert Stępniewicz, prezes zarządu spółki FPS- H. Cegielski.
– „Pojawia się pytanie, czy szukać elementów wyposażenia poza Polską, czy dajemy szansę naszym producentom, by rozwijali skrzydła, mogli wychodzić ze swoimi produktami poza Polskę? Czy uznajemy, że polska myśl technologiczna nie nadąża; i że producenci z innych państw są lepsi?”
Stępniewicz uwydatnił, że w jego opinii polscy inżynierowie są w stanie produkować nowoczesne wagony, a także elementy sterowania ruchem kolejowym i inne produkty kolejowe.
Maciej Martyniuk, dyrektor Działu Rozwoju Innowacyjnych Metod Zarządzania Programami w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, podkreślił rolę polskich producentów. Zaznaczył, że NCBiR współpracuje z producentami taboru.


Natomiast członek Zarządu PKP Intercity S.A. Jarosław Oniszczuk skoncentrował się na potrzebach pasażera.
-„Chcemy, by tabor był nowoczesny, szybki; by pociągi jeździły z prędkością 250 km/h. Jeżeli czasy przejazdów z miasta A do miasta B będą konkurencyjne dla transportu kołowego, to pasażerowie oczywiście dobrze zastanowią się, czy warto wsiadać do samochodu czy autobusu, zamiast do pociągu” – oznajmił.
Członek zarządu Województwa Śląskiego, Michał Woś zauważył, że kolej patriotyczna to ta, która uwzględnia mniejsze miejscowości.
– „Kolej musi stanowić trzon, który ma być spójnie połączony z całym systemem transportowym państwa; pamiętajmy o połączeniach regionalnych, z mniejszych miast do stolic województwa, a stamtąd – do stolicy i np. do CPK” – wyjaśnił Woś.
Kolejnym zagadnieniem o którym rozmawiano podczas Kongresu był Program Inwestycji Dworcowych (PID) na lata 2016-2023. Jest to pierwszy tak duży program dworcowy w historii polskiej kolei, który w ciągu kilku lat ma doprowadzić do modernizacji lub budowy około 200 obiektów na terenie całej Polski. Podstawowym źródłem finansowania mają być fundusze unijne, m.in. z takich programów jak Polska Wschodnia, Program Infrastruktura i Środowisko i Regionalne Programy Operacyjne. Fundusze UE mają pokryć ok. 65% wszystkich środków (pozostałe ok. 25% mają zapewnić środki budżetu państwa, a resztę środki własne spółki).
Co ważne w PID planowane są udogodnienia dla osób z niepełnosprawnością. Jednym z głównych założeń Programu jest dostosowywanie dworców kolejowych do potrzeb wszystkich grup podróżnych, w tym osób o ograniczonej mobilności.
Przypomniano także, że funkcjonują już Innowacyjne Dworce Systemowe. To parterowe budynki z ekologicznymi rozwiązaniami budowane w ramach autorskiego planu PKP. W obecnej perspektywie PKP zamierza postawić około 40 IDS-ów. Oprócz wyżej wymienionych innowacji PKP SA planuje także zwiększenie efektywności eksploatacyjnej dworców. W tym wypadku planuje uruchomienie systemu inteligentnego zarządzania budynkiem, który integruje instalacje występujące na obiekcie dworcowym, takie jak wentylacja, klimatyzacja, węzły ciepła, zasilanie, oświetlenie, fotowoltaika, media czy schody ruchome.
Kolejnym innowacyjnym projektem ma być powstanie i uruchomienie przy wybranych dworcach stacji do ładowania samochodów elektrycznych. W przyszłości stacje będą mogły również stanowić bazę dla usługi e-carsharing’u, umożliwiając pasażerowi wypożyczenie lub pozostawienie samochodu elektrycznego
Jak stwierdził Ireneusz Merchel, prezes zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe SA:
– Nowoczesna i sprawnie działająca infrastruktura kolejowa stanowi podstawę funkcjonowania systemu transportowego. Potwierdzają to trwające bądź zrealizowane przez PLK, w ramach Krajowego Programu Kolejowego, inwestycje: kilometry zmodernizowanych torów, przebudowane przejazdy kolejowe czy dostosowane do potrzeb różnych grup pasażerów perony. Dbamy również o bezpieczeństwo na sieci kolejowej i dostosowujemy rozkład jazdy do oczekiwań podróżnych oraz przewoźników.
W segmencie przewozów towarowych uczestnicy panelu podkreślali przede wszystkim konieczność rozwój kolejowych połączeń towarowych. Uczestnicy panelu zastanawiali się na tym jakie warunki powinny zostać spełnione, by zwiększyć szansę na podnoszenie konkurencyjności polskiej kolei na zagranicznych rynkach. Tutaj przede wszystkim należy zwrócić uwagę na działania PKP Cargo SA. Czesław Warsewicz, prezes zarządu PKP Cargo, podkreślił po raz kolejny, że:
– „Chcemy być globalnym liderem w obszarze Trójmorza. Drugim celem jest bycie liderem w europejskiej części Nowego Jedwabnego Szlaku”.
Wspomniał także o współpracy z kolejami z Litwy, Włoch i państw Grupy Wyszehradzkiej. Jak zaznaczył Cargo staje się liczącym się graczem globalnym w przewozach towarów, przechodząc od przewoźnika kolejowego do operatora intermodalnego. Wpływ na taki stan rzeczy ma, w jego opinii, fakt, że po 3 kwartałach Grupa PKP CARGO osiągnęła wynik neto 194 mld zł i EBIDTA 704 zł, a kilka lat temu były straty w wysokości ponad 300 mln zł.
– „Spółka odbudowała swój potencjał finansowy. Trzeba odbudować rynek, gdyż przez kilkanaście lat spółka straciła dużą część udziałów w rynku. Teraz PKP CARGO odpowiada za około 50% przewozów krajowych, to najmniejszy wskaźnik w porównaniu z kolejami z południa i zachodu Europy w ich państwach. Trzecim elementem rozwoju PKP CARGO jest ekspansja na rynku krajowym i międzynarodowym”.
Celem PKP CARGO jest oferowanie przewozów od drzwi do drzwi, czyli integrowanie przewozów kolejowych, drogowych, morskich i lotniczych. Jego zdaniem rynek transportu towarów nie zawsze jest polem walki pomiędzy tirami, a koleją.
– „W pewnych obszarach kolej ma przewagę. Chodzi np. o dystans, jaki musi pokonać, oraz o masę produktów. Pamiętajmy też, że kolej jest najbardziej ekologicznym środkiem transportu. Trzeba mieć też na uwadze koszty alternatywne. Bo coś, co jest tańsze, nie zawsze jest dobre dla gospodarki – przekonywał Warsewicz.
Kongres zakończyło rozstrzygnięcie konkursu na najlepsze innowacje poprawiających funkcjonowanie kolei w Polsce. Laureatami zostały:

  • Space Digital Group za stworzenie platformy do zdalnych napraw i serwisowania urządzeń i taboru oraz aplikacji mobilnej, która pomoże lepiej poznać potrzeby i nawyki pasażerów korzystających z kolei.
  • Politechnika Warszawskiej, czyli system prefabrykowanych wyrobów stosowanych w nawierzchni szynowej (np. na przejazdach kolejowych). Młodzi naukowcy opracowali technologię betonu fotokatalitycznego, który przyczynia się do ograniczenia smogu w naszych miastach.
  • Viktio za stworzenie systemu ModPCar do skuteczniejszej nawigacji przemieszczenia się wagonów ładownych, co ma poprawić konkurencyjność firmy i obniżyć koszty związane z eksploatacją taboru.
  • PKP Intercity przekazała nagrodę pieniężną firmie Nexocode, która zaprezentowała projekt asystenta mobilnego podróży dla niepełnosprawnych, aby osoby te mogły za pomocą smartfonu zaplanować bezproblemową podróż u dowolnego przewoźnika kolejowego.

RK