Aktualności Targi Wywiady

Kolej wróci do trendu wzrostowego

Andrzej Bittel, Sekretarz stanu, pełnomocnik rządu ds. przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu, podsumował miniony rok na kolei – inwestycje i najważniejsze programy rządowe – oraz wyraził nadzieję na pozytywne zmiany w najbliższych miesiącach.

Panie Ministrze czy mógłby Pan wstępnie podsumować miniony rok? Jaki był dla rodzimej kolei?

Rok 2020 jest bardzo trudny dla polskiej kolei. Przez pierwsze dwa miesiące zapowiadał się bardzo dobrze. Można było liczyć na sukces frekwencyjny, ale od marca ze względu na pandemię zaobserwowaliśmy gwałtowne załamanie się liczby osób korzystających z przewozów pasażerskich. Różnica pomiędzy rokiem 2020 a 2019 za okres od stycznia do października to ok. 100 mln pasażerów mniej.

Segment towarowy radzi sobie natomiast o wiele lepiej, co z pewnością jest dobrym prognostykiem na ten rok.

W zakresie inwestycyjnym, Krajowy Program Kolejowy jest realizowany bez większych komplikacji, a jego zaawansowanie wg stanu na 30.10.2020 r. to 15,9 mld PLN inwestycji zakończonych, 50,3 mld PLN inwestycji w realizacji oraz 2,2 mld PLN na etapie projektowania. Łączna wartość inwestycji zakończonych oraz w trakcie realizacji w ramach KPK to 66,1 mld PLN, co stanowi 87,7% całego KPK. Jest to zasługa dobrej współpracy wszystkich zaangażowanych w proces inwestycyjny.

Kolej zmieniła się w czasie pandemii, ale chyba na lepsze. Teraz trzeba przekonać pasażerów do powrotu na kolej. Jak Pan myśli jak?

Jestem przekonany, że polska kolej bardzo szybko wróci do trendu wzrostowego, a to przekonanie wynika z doświadczenia okresu wakacyjnego, kiedy to stopniowe zmniejszanie obostrzeń covidowych spowodowało, że liczba pasażerów zbliżyła się do wyniku z poprzedniego roku. Musimy stale dbać o jakość usług przewozu pasażerskiego patrząc przez pryzmat atrakcyjnego czasu przejazdu, wysokiej klasy obsługi i komfortu podróżowania. Wspólnie musimy konstruować jak najbardziej przyjazną ofertę dla pasażerów, w której zostaną wykorzystane szanse wynikające z modernizacji infrastruktury kolejowej i nowoczesnego taboru.

Pomimo pandemii nie trzeba się chyba obawiać, że COVID-19 wyhamował planowane inwestycje?

Rzeczywiście, COVID-19 nie wprowadził istotnego zamieszania w realizacj zaplanowanych inwestycji. Będąc w stałym kontakcie z zamawiającym i wykonawcami wiem, że wszyscy dostosowali się do zwiększonych wymagań sanitarnych. Wprowadzone zostały dodatkowe procedury ostrożnościowe, dzięki czemu inwestycje prowadzone są w sposób ciągły i bezpieczny, a koordynacja działań między zamawiającym a wykonawcami osiągnęła wyższy poziom niż w latach ubiegłych, za co bardzo wszystkim dziękuję.


Skutkiem tego jest wykonanie inwestycji w ramach Krajowego Programu Kolejowego w I kw. 2020 roku było o 8% większe niż w I kw. 2019, a w II i III kw. 2020 o 11% w stosunku do 2019 r.


COVID- 19 nie zahamował także prac przygotowawczych prowadzonych przez PKP PLK, które ostatnio przedstawiło listę projektów inwestycyjnych, jakie zostaną ogłoszone do końca przyszłego roku. Pozwoli to uniknąć przestoju pomiędzy bieżącą i przyszłą unijną perspektywą finansową.


Generalnie można stwierdzić, że prace nad frontem robót i ich finansowaniem w kolejnej perspektywie budżetu unijnego trwają pełną parą.

Dla pasażerów kolej zmienia się z dnia na dzień. Proszę o ocenę przygotowań do realizacji części kolejowej CPK oraz, tak ważnego dla pasażerów z wielu miejscowości, programu Kolej Plus?

Realizacja programu Kolej Plus postępuje zgodnie z założonym harmonogramem. W wyniku ogłoszonego naboru wpłynęło około 100 wniosków, z czego do kolejnego etapu zostało zakwalifikowanych 79 projektów na łączną kwotę ponad 30 mld zł.

Dziękuję wszystkim samorządom, które przystąpiły do realizacji tego programu dając wyraz, że doceniają walory transportu kolejowego. Obecnie przechodzimy do drugiego etapu programu, w którym samorządowcy będą mieli 12 miesięcy na przygotowanie niezbędnych dokumentów aplikacyjnych oraz opracowanie wstępnego studium planistyczno – prognostycznego. Studium to pozwoli precyzyjnie określić niezbędny zakres prac i koszty planowanej inwestycji. Tę pracę będziemy wykonywać przez cały rok 2021, aby pod jego koniec wyłonić projekty do realizacji w ramach dostępnej puli środków finansowych.

Rok 2021 zapowiada się bardzo pracowicie. Na co jako resort będziecie chcieli kłaść szczególny nacisk?

Pierwsza grupa zadań to zakończenie przygotowania i wdrożenie do realizacji programów i projektów inwestycyjnych z kolejnej perspektywy unijnej. W głównej mierze związana z działaniami na rzecz podnoszenia bezpieczeństwa sektora kolejowego. Będziemy m. in. kończyli wdrażanie filara technicznego IV pakietu kolejowego. Mam nadzieję, że jeszcze w tym roku projekt zostanie przyjęty przez rząd i trafi do prac parlamentarnych. Będą również trwały prace nad nowelizacją ustawy o transporcie kolejowym zakładającą utworzenie centralnego ośrodka egzaminowania kandydatów na maszynistów prowadzonego przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Toczyć się będą prace związane z projektem ustawy o czasie pracy maszynistów. Wiem, że ten akurat projekt wzbudza duże emocje wśród uczestników rynku kolejowego, dlatego planujemy podjęcie konstruktywnego dialogu z zainteresowanymi odnośnie wypracowania takich rozwiązań, które podniosą bezpieczeństwo i konkurencyjność branży. Podejmiemy również przegląd przepisów związanych z wymogami zdrowotnymi dla kolejarzy tak, aby były one bardziej przyjazne dla obecnych i przyszłych pracowników kolei oraz aby były spójne z wymaganiami w innych państwach.


Czeka nas także dużo pracy przy wdrożeniu programu przystankowego, którego celem jest zwiększenie dostępności do transportu kolejowego. Przedstawiona wstępna lista zadań stanowi zestaw propozycji działań inwestycyjnych opartych na współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego, przewoźnikami kolejowymi, zarządcą infrastruktury kolejowej, przedsiębiorcami, lokalnymi stowarzyszeniami oraz obywatelami. W trakcie konsultacji, które potrwają do 2 stycznia 2021 r. można spodziewać się gorącej wymiany zdań odnośnie proponowanych lokalizacji przystanków oraz wyboru pomiędzy ewentualnymi alternatywami.


Rok 2021 będzie również rokiem kolei. Na podstawie decyzji Komisji Europejskiej możemy się spodziewać wielu inicjatyw promujących kolej. Jako Polska dołączymy się do tych działań popularyzując kolej jako najbezpieczniejszy i najbardziej ekologiczny środek transportu.

Panie Ministrze, marzenia, nawet ciche związane z koleją na ten rok?

Pierwsze marzenie, podzielane przez wielu, to marzenie o zakończeniu pandemii. Dzięki temu moglibyśmy się znowu cieszyć dobrymi wynikami sektora kolejowego, a także intensywnie korzystać z jego usług, bo kolej to przecież najbezpieczniejszy środek transportu, również z punktu widzenia epidemiologicznego. Życzyłbym też sobie, aby sektor kolejowy zyskał kolejną dobrą szansę na rozwój wynikającą z przyjętych programów rządowych opartych o budżet państwa i środki unijne.