Analizy

Wzrosła liczba wypadków w trakcie prowadzonych inwestycji kolejowych

Urząd Transportu Kolejowego przedstawił raport z bezpieczeństwa w trakcie prowadzonych prac inwestycyjnych na kolei. Ponad 75 proc. niebezpiecznych zdarzeń na kolei stanowią wypadki z udziałem strony trzeciej. W ramach samego systemu kolejowego widoczny był w 2019 r. wzrost liczby zdarzeń związanych z prowadzonymi pracami inwestycyjnymi, których na polskich torach jest coraz więcej.

W roku 2019, przy wykonywaniu prac torowych, doszło do 52 zdarzeń. Śmierć poniosły 3 osoby. Analiza tych zdarzeń pozwala na podejmowanie odpowiednich środków zaradczych.

W 2019 r. nastąpił  wzrost o 126 proc. liczby zdarzeń podczas prowadzenia prac inwestycyjnych i remontowych. W 2018 r. były 23 zdarzenia, w 2019 r. ich liczba wzrosła do 52. Łącznie w latach 2016–2018 wystąpiło 65 wypadków i incydentów tego typu.

Zdarzenia związane z inwestycjami najczęściej powiązane są z uszkodzeniem lub złym utrzymaniem budowli.  Obejmują również niewłaściwe wykonywanie robót. Statystycznie do zdarzeń przy inwestycjach najczęściej dochodzi w czerwcu i lipcu (odpowiednio 9 i 10 przypadków przez dwa kolejne lata). Najmniej zdarzeń odnotowano we wrześniu (po jednym w 2018 i 2019 r.).

PRZYCZYNY WYPADKÓW

  • Nieprawidłowe zabezpieczenie miejsca robót to najczęstsza z przyczyn zdarzeń. W 2018 r. było ich 18, rok później już 25.

Są to przeważnie starcia taboru kolejowego z obiektami wchodzącymi w skrajnię czynnego toru –  najczęściej pojazdami pracującymi na placu budowy, składowanymi materiałami lub innego rodzaju elementami. Do wypadków i incydentów związanych z nieprawidłowym zabezpieczeniem miejsca robót kwalifikują się również przypadki kolizji z pojazdami drogowymi powstałe z uwagi na brak strzeżenia przejazdu kolejowo-drogowego przez uprawnionego pracownika wykonawcy.

  • Niezachowanie należytej ostrożności w trakcie wykonywania prac to kolejna istotna przyczyna wypadków.

Łącznie przez ostatnie dwa lata z tej przyczyny doszło do 8 zdarzeń (5 w 2019 r. i 3 w 2018 r.). Były to najczęściej potrącenia pracowników przez pociągi poruszające się po torze czynnym w sąsiedztwie placu budowy.

  • Błędy dyżurnych ruchu

Przyczyną 6 zdarzeń w 2019 r. były błędy dyżurnych ruchu podczas prowadzenia ruchu pociągów po torze czynnym. Często w czasie prowadzenia prac, prawidłowość ułożenia drogi przebiegu nie jest weryfikowana przez urządzenia sterowania ruchem kolejowym, które są odłączone z uwagi na trwającą inwestycję. Do 5 zdarzeń doszło również na przejazdach kolejowo-drogowych zlokalizowanych w obrębie prowadzonych prac. W 2019 r. m.in. kierowcy na przejeździe kolejowym kategorii B z wyłączonym systemem sygnalizacji świetlnej i dźwiękowej na czas trwania robót w jednym z torów. Wypadek ten był badane przez PKBWK, która stwierdziła szereg nieprawidłowości związanych m.in. z brakiem zabezpieczenia przejazdu pociągu przez uprawnionego pracownika.

Lokomotywa wjechała w stojącą drezynę. Tragedia na linii kolejowej Malbork – Tczew

ZAPOBIEGANIE WYPADKOM

Wypadki i incydenty związane z pracami inwestycyjnymi w dużej mierze są efektem nieprzestrzegania obowiązujących procedur i niezachowania ostrożności przez pracowników na placu budowy. – Niedopuszczalne są sytuacje, gdy pracownicy nie przeszli stosownego przeszkolenia i nie posiadają odpowiednich upoważnień, a mimo to są dopuszczani do prac na terenie inwestycji. Nie powinno także dochodzić do sytuacji, gdy ignorowane są obowiązujące procedury zabezpieczenia przejazdów kolejowo-drogowych – przypomina dr inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego.

Wykonawcy i podwykonawcy inwestycji powinni stale podnosić kompetencje swoich pracowników, wymieniać się informacjami na temat dobrych praktyk i zaobserwowanych zagrożeń bezpieczeństwa w prowadzeniu prac. By promować dobre praktyki, na początku 2019 r. w ramach „Akademii UTK” zorganizowane zostało szkolenie skierowane do pracowników i przedstawicieli przedsiębiorstw zaangażowanych w planowanie oraz realizację prac inwestycyjnych na polskiej sieci kolejowej. W warsztatach udział wzięło niemal 100 uczestników. Dzięki bezpłatnym zajęciom wykonawcy inwestycji zyskali wiedzę jak unikać zagrożeń powodujących wypadki i incydenty kolejowe.

W ocenie Prezesa UTK na placach budów realizowanych przy czynnych torach kolejowych standardem powinno być odgradzanie czynnego toru barierami utrudniającymi przypadkowe wejście pracowników w skrajnię toru, jak również ograniczające możliwość jej naruszenia przez składowane materiały. W celu zabezpieczenia pracowników przed potrąceniami przez pociąg zasadne jest stosowanie automatycznych systemów ostrzegających przed nadjeżdżającym pociągiem. Urządzenia te, po wykryciu zbliżającego się pociągu emitują głośny sygnał ostrzegawczy, który dla pracowników oznacza bezwzględny obowiązek odsunięcia się od czynnego toru kolejowego.

Zdaniem Prezesa UTK istotną rolę do odegrania w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa prac inwestycyjnych ma zarządca infrastruktury, który powinien reagować i podejmować działania dyscyplinujące wykonawców w przypadku stwierdzenia wszelkich nieprawidłowości. W przypadku wykrycia nieprawidłowości zarządca powinien dysponować skutecznymi instrumentami, w szczególności o charakterze finansowym. Należy również dążyć do uwzględnienia kryteriów dotyczących bezpieczeństwa prowadzonych prac w postępowaniach przetargowych ogłaszanych przez zarządcę infrastruktury.

Źródło: UTK