Analizy Wydarzenia

Kolej najbezpieczniejszym środkiem transportu lądowego. UTK prezentuje analizy

W roku 2019 doszło do 579 wypadków na kolei – poinformował Urząd Transportu Kolejowego, prezentując analizę bezpieczeństwa związaną ze środkami transportu lądowego. Według danych wciąż najbezpieczniejsza jest kolej.

Z pierwszych szacunkowych informacji wynika, że miernik wypadkowości w 2019 r. osiągnął najniższy dotychczas notowany poziom – 2,3. W porównaniu do roku 2018 to o 0.09 punktu mniej.

W ubiegłym roku na sieci kolejowej doszło do 579 wypadków i poważnych wypadków. To o 28 (4,6%) mniej w porównaniu do 2018 r.  Liczba niebezpiecznych zdarzeń na bocznicach kolejowych spadła o 9 (8,8%) i wyniosła 114.

– Kolej jest bezpieczna i potwierdzają to dane zbierane przez Urząd Transportu Kolejowego. Możemy cieszyć się z najniższego miernika wypadkowości od lat i mniejszej liczby wypadków. Jednak wzrosła liczba ofiar śmiertelnych w zdarzeniach na przejazdach i przejściach. To pokazuje, gdzie powinny być skierowane działania poprawiające bezpieczeństwo – mówi dr. inż. Ignacy Góra, Prezes UTK. – Dlatego w tym roku z inicjatywy UTK będzie testowany nowy system monitorowania przejazdów kategorii D, przygotowaliśmy film edukacyjny dla kierowców i kandydatów na kierowców, edukujemy tysiące dzieci w ramach Kampanii Kolejowe ABC– wylicza ostatnie działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa na przejazdach.

 

O poziomie bezpieczeństwa transportu kolejowego w danym roku najlepiej świadczy tzw. miernik wypadkowości, który odnosi liczbę wypadków do wykonanej pracy eksploatacyjnej. Pozwala to na ocenę, czy liczba wypadków w przeliczeniu na pociągokilometr maleje czy też rośnie. Im niższy wskaźnik, tym lepszy jest poziom bezpieczeństwa.

W 2019 r. wskaźnik wypadkowości osiągnął wartość 2,3 – najniższą w ciągu ostatnich pięciu lat. Potwierdza to pozytywny trend poprawy bezpieczeństwa w systemie kolejowym.

Wypadki na przejazdach i przejściach kolejowych, zdaniem raportu prezentowanego przez UTK, były najliczniejszymi ze zdarzeń na sieci kolejowej w minionym roku. Stanowiły one 69,1 proc. wszystkich zdarzeń na sieci kolejowej i udział ten był podobny do ubiegłorocznego.

Rok 2019:

  • 205 wypadków na przejazdach i przejściach kolejowo-drogowych
  • 195 sytuacji, w których samochód najechał na osoby pokonujące tory poza przejazdami, czyli w miejscach niedozwolonych

Rok 2018

  • 215 wypadków na przejazdach i przejściach kolejowo-drogowych
  • 203 sytuacji, w których samochód najechał na osoby pokonujące tory poza przejazdami, czyli w miejscach niedozwolonych

Liczba zdarzeń na „dzikich przejściach” może jeszcze ulec zmianie, w zależności od kwalifikacji prokuratorskiej. Część postępowań trwa. Przy zakwalifikowaniu zdarzenia jako samobójstwa, nie jest ono brane pod uwagę w statystykach wypadkowości.

Mimo mniejszej liczby wypadków z udziałem pociągu, liczba ofiar śmiertelnych wzrosła. W 2019 r. na torach zginęło 66 osób, rok wcześniej 49.

Największy wzrost liczby ofiar śmiertelnych w tej grupie wypadków odnotowano w związku z najechaniem pojazdu kolejowego na osoby podczas przechodzenia przez tory na przejeździe kolejowo-drogowym lub przejściu (1 ofiara w 2018 r., 14 ofiar w 2019 r.). Kwestia ta będzie przedmiotem pogłębionej analizy Prezesa UTK w ramach działań dotyczących bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych.

Jak podkreślił Prezes UTK dr inż. Ignacy Góra, w trakcie XIII edycji konferencji i warsztatów specjalistycznych Rail 22 „Zarządzanie bezpieczeństwem i kryzysem – obszary ryzyka dla systemu kolejowego”, dużym problemem jest pomijanie przez maszynistów sygnału „Stój” lub uruchomienie pojazdu kolejowego bez zezwolenia. To, zdaniem Prezesa UTK, wymaga dalszej poprawy i spoczywa w obowiązku przewoźników.

W minionym roku tego rodzaju wypadków było mniej o 5 zdarzeń i 1 incydent. Nadal jednak liczba tego rodzaju zdarzeń oscyluje w granicach ok. 120 rocznie.

Prezes UTK na bieżąco monitoruje przypadki minięcia sygnału zabraniającego dalszej jazdy. Każde takie zdarzenie jest analizowane pod kątem okoliczności jego zaistnienia, udziału maszynisty, a także roli przewoźnika uczestniczącego w zdarzeniu. W 2019 r. odbyły się dwa posiedzenia Zespołu ds. monitorowania bezpieczeństwa sektora kolejowego w Polsce, których tematem były zdarzenia typu SPAD.

– W ubiegłym roku skupiliśmy się na działaniach, które powinny zmniejszyć liczbę zdarzeń i incydentów polegających na niezatrzymaniu pociągu przed sygnałem „Stój”. Jestem przekonany, że Forum kultury bezpieczeństwa, film dla maszynistów o znaczeniu kondycji psychofizycznej czy spotkania Zespołu ds. bezpieczeństwa zaowocują w kolejnych latach zmniejszeniem się liczby przypadków zdarzeń typu SPAD – przewiduje dr inż. Ignacy Góra, Prezes UTK. W ocenie Prezesa UTK w przeciwdziałaniu tego rodzaju zdarzeniom pomóc może również stosowanie przez maszynistów metody „Wskazuj i mów” („Pointing and Calling”), stosowanej w krajach azjatyckich.

 

W 2019 r. w porównaniu do roku poprzedniego odnotowano także wyraźny wzrost liczby zgłaszanych incydentów klasyfikowanych jako „złośliwe, chuligańskie lub lekkomyślne występki (np. obrzucenie pociągu kamieniami, ułożenie przeszkody na torze, dewastacja urządzeń energetycznych, łączności, sterowania ruchem kolejowym lub nawierzchni oraz ingerencja w urządzenia)”. Wzrost ten sięgnął niemal 100% – ze 132 do 252 incydentów (+90,91%). Prezes UTK wspólnie z przedstawicielami rynku kolejowego przeanalizuje przyczyny istotnego zwiększenia się liczby tego rodzaju zdarzeń w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Źródło: UTK