Raport z Polski

W życie wchodzi filar rynkowy IV pakietu kolejowego. Co warto wiedzieć?

Od wtorku 12 maja wchodzą w życie istotne zmiany w ustawie o transporcie kolejowym. Stanowią one dostosowanie krajowych przepisów do rynkowego filaru IV pakietu kolejowego. Filar techniczny pakietu powinien obowiązywać od 16 czerwca. Z uwagi na pandemię koronawirusa, Komisja Europejska rozważa przesunięcie terminu o trzy miesiące.

Nowelizacja ustawy z 13 lutego 2020 r. o transporcie kolejowym przewiduje szereg zmian wpływających na funkcjonowanie zarządców infrastruktury, przewoźników, aplikantów i operatorów obiektów infrastruktury usługowej oraz Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego. Ustawa rozszerza uprawnienia nadzorcze Prezesa UTK, wprowadza istotne zmiany w przepisach dotyczących udzielania licencji przewoźnikom, otwartego dostępu oraz wprowadza możliwość zawarcia nowego rodzaju umów między przewoźnikiem a zarządcą których celem jest zapewnienie klientom przewoźnika kolejowego korzyści. Określone zostały również zasady zapewnienia niezależności zarządców infrastruktury.

Rozszerzenie kompetencji Prezesa UTK:

Nowelizacja ustawy rozszerza kompetencje Prezesa UTK. Najważniejsze zmiany to:

  • Prezes UTK, rozpatruje dodatkowo skargi aplikantów (art. 13 ust. 3c pkt.1) dotyczące:
    • prowadzenia ruchu kolejowego;
    • planowanych i nieplanowanych prac w zakresie odnowienia lub utrzymania infrastruktury kolejowej;
    • naruszenia przepisów o niezależności i bezstronności zarządców infrastruktury (rozdział 2aa );
  • Nowe uprawnienia nadzorcze Prezesa UTK:
    • nadzorowanie przebiegu negocjacji między aplikantami a zarządcami dotyczących poziomu opłat za dostęp do infrastruktury kolejowej;
  • opiniowanie projektu umowy między przewoźnikiem a zarządcą o współpracy w celu zapewnienia klientom korzyści. Jeżeli wykonanie umowy, mogłoby naruszać zasadę niedyskryminującego traktowania przewoźników kolejowych, Prezes UTK będzie rekomendował stronom umowy jej rozwiązanie;
  • Uprawnienie do opiniowania zgodności z przepisami ogłoszonego zamiaru zawarcia przez organizatora publicznego transportu zbiorowego umowy PSC (Public Service Contrats) w trybie bezpośrednim (bezprzetargowym). Ocena taka będzie wydawana w terminie 30 dni od złożenia wniosku przez operatora zainteresowanego realizacją przewozów na podstawie tej umowy, który doznał bądź któremu grozi doznanie szkody w wyniku zarzucanego naruszenia przepisów prawa krajowego lub unijnego (art. 23a).

Zmiany w licencjonowaniu: