Aktualności Inwestycje Tramwaje

Najnowocześniejsza zajezdnia tramwajowa w Polsce

Przyjazna dla środowiska naturalnego i wykorzystująca inteligentne rozwiązania, taka będzie nowa zajezdnia Tramwajów Warszawskich na Annopolu. Na 12 hektarach zmieści się ponad 150 tramwajów o długości do 33 m, także oczekiwane Hyundai Rotem. Nie tylko skala projektu jest ogromna, innowacyjne rozwiązania i szerokie zaplecze zapewnią kompleksową obsługę pojazdów.

Maciej Dutkiewicz

Rzecznik Tramwajów Warszawskich

– Długość wszystkich torów w zajezdni przekroczy 14 km, zbudowane zostaną także wjazdy na ul. Annopol. Na terenie zakładu znajdą się stanowiska do sprawdzania czy wagony są sprawne, lakiernia, myjnie, tokarka podtorowa, a także kryty tor do testowania hamulców w tramwajach. Będziemy zajmowali się też bardziej codziennymi czynnościami – sprzątaniem, uzupełnianiem piasku w mechanizmach hamulcowych czy codziennymi przeglądami

Warto podkreślić zastosowanie w projekcie proekologicznych rozwiązań, które, poza tym, że pozytywnie wpłyną na środowisko naturalne, ograniczą uciążliwość sąsiedztwa obiektu. Zajezdnia Annopol jako pierwsza w Polsce zasilana będzie w tak dużym stopniu z przyjaznych środowisku, odnawialnych źródeł energii. Poza zastosowaniem pomp ciepła i ogniw słonecznych przewidziano magazynowanie wody w zbiornikach i wykorzystywanie jej do mycia placów, pojazdów, spłukiwania toalet i podlewania terenów zielonych. W myjniach będzie zamknięty obieg wody. Z myślą o mieszkańcach teren zajezdni będzie odizolowany ekranami akustycznymi pochłaniającymi część wytwarzanego przez zajezdnię hałasu.

Specjalny system informatyczny zastąpi pracę człowieka w wielu czynnościach podczas obsługi tramwajów. Po otrzymaniu danych związanych ze stanem technicznym tramwaju system wyznaczy trasy, skieruje pojazd na miejsca postojowe na torach lub stanowisko. Wytyczy im drogę do myjni, na sprzątanie albo do przeglądu. Przykładowo – przekładanie zwrotnic będzie się odbywać automatycznie i nie będzie trzeba angażować do tego pracowników odpowiedzialnych za manewrowanie wagonami. System zintegruje pracę maszyn, urządzeń i przesyłanie informacji do pracowników – dodaje rzecznik.

Nowa zajezdnia tramwajowa będzie zinformatyzowana, a za większość czynności związanych z zarządzaniem zajezdnią i obsługą tramwajów będzie odpowiadał system informatyczny. Umowa na inteligentny system zarządzania nową zajezdnią została już podpisana.

System zidentyfikuje każdy tramwaj wjeżdżający i wyjeżdżający z zajezdni i sprawdzi, na którym torze się on znajduje. Sterowanie zwrotnicami i semaforami będzie odbywało się automatycznie bez ingerencji motorniczego. Do systemu podłączona będzie także myjnia, stanowiska diagnostyczne, stanowiska obsługowe i urządzenia serwisowe – np. dystrybutory płynów, olejów, piasku. W dyspozytorni będzie widać, jak przemieszczają się tramwaje po torach zajezdni i jaki jest ich status. System wybierze dla tramwaju odpowiedni scenariusz ruchowy i pomoże zdecydować, czy tramwaj musi być odstawiony do przeglądu – dokona analizy, czy wagon musi przejść serwisowanie np. szlifowanie kół, czy naprawę i skieruje go na wyznaczone stanowisko obsługowe lub postojowe. Wprowadzenie systemu zarządzania zajezdnią zastąpi pracę ludzi przy wielu czynnościach podczas obsługi tramwajów, w szczególności przy planowaniu ustawienia tramwajów do wyjazdu i manewrach – ustawienie na stanowisku obsługowym i parkowanie na miejscu postojowym oraz zintegruje pracę maszyn, urządzeń i przesyłanie informacji do pracowników. Będą oni korzystali także ze specjalnej aplikacji mobilnej, którą będzie można zainstalować na smartfonie albo tablecie.

Specjalny system informatyczny zastąpi pracę człowieka w wielu czynnościach podczas obsługi tramwajów

Automatyczna zajezdnia oznacza oszczędności. Zajezdnia Annopol będzie wyposażona w 100 zwrotnic, z czego ponad 70% z nich będzie przekładane automatycznie przez system. Dzięki temu tramwaje będą jechały z jednostajna prędkością bez zatrzymań, co pozwoli zaoszczędzić energię elektryczną podczas ruszania wagonów. Wtedy silniki elektryczne zużywają najwięcej energii. Automatyka pozwoli też oszczędzić czas pracowników, ręczne przekładanie zwrotnic w takiej zajezdni mogłoby zająć każdego dnia blisko 7 godzin pracy. Szacowane oszczędności zautomatyzowania zajezdni w ciągu 10 lat wyniosą około 10 mln złotych, co jest zbliżone do kosztu zakupu i instalacji systemu.

Budową systemu, który zostanie wdrożony w zajezdni w 2023 roku, za 12 mln 239 tys. złotych, zajmie się firma PSI Polska. Przedmiotem wdrożenia jest kompleksowe zaprojektowanie systemu, dostawa i montaż jego infrastruktury, a także późniejszy serwis techniczny i rozwój.


Wcześniej w przetargu wybrano inżyniera kontraktu zarządzającego projektem budowy zajezdni. Została nim spółka Egis Poland, która złożyła ofertę opiewającą na 12 mln 899 tys. zł netto. Do jej zadań będzie należało m.in. wsparcie zamawiającego w przeprowadzeniu postępowania na wybór generalnego wykonawcy, sprawowanie nadzoru inwestorskiego, pełnienie nadzoru nad dokumentacją techniczną, a także kontrola prawidłowości i zgodności wykonania z dokumentacją projektową, jakości stosowanych materiałów i prac, kosztów realizacji oraz wykonania robót w terminie ustalonym w umowie. W tym celu opracuje on wirtualny model zajezdni.

Realizacja zajedzeni będzie prowadzona z wykorzystaniem technologii BIM – Building Information Modeling. Jest to pierwsza inwestycja w TW i jedyna tramwajowa w Polsce, która ją wykorzysta. BIM to technologia, która jest używana podczas najbardziej skomplikowanych i wymagających inwestycji. W skrócie polega to na tym, że na etapie robót do trójwymiarowych modeli inżynierowie dodają wszystkie informacje o używanych materiałach, statusach budowanych obiektów, postępie prac, rozliczeniach odbiorów czy wykrytych problemach. Prowadzenie inwestycji odbędzie się przy zastosowaniu cyfrowych trójwymiarowych modeli, które będą uzupełniane informacjami o wszystkim, co jest związane z budową. Zgromadzone dane będą później wykorzystane do zarządzania zajezdnią. Efektem zastosowania tej technologii będzie bardziej ścisła kontrola nad przebiegiem całej inwestycji, która pomoże w utrzymaniu jakości i terminów.

Zajezdnia na Annopolu będzie piątą zajezdnią w stolicy. Najmłodszą zajezdnią jest zajezdnia „Żoliborz” na Bielanach, która powstała w 1963 roku. Zajezdnia na Annopolu była już planowana w Warszawie w latach 60. i powstała nawet jej makieta. Niestety plany odłożono, ponieważ w latach 60. i 70. tramwaje w stolicy były zagrożone likwidacją. Pod koniec lat 60. zlikwidowano kilka tras m.in. na Żelaznej, Powązkowskiej, Radzymińskiej i na Młociny. W latach 70. były kolejne likwidacje, kiedy rozebrano trasę do Wilanowa. Nowa zajezdnia teraz okazuje się bardzo potrzebna, ponieważ Tramwaje Warszawskie prowadzą rozbudowę sieci tramwajowej oraz przygotowują budowę nowych tras – np. do Winnicy, do Wilanowa, w ul. Kasprzaka czy na Gocław. Łączna długość planowanych nowych tras w najbliższych latach wyniesie około 20 km. Dodatkowo wkrótce w Warszawie pojawią się pierwsze z nowo zamówionych 123 tramwajów, które potrzebują miejsca do garażowania i obsługi obok obecnie używanych, których jest już 530.

Budowa zajezdni tramwajowej Annopol jest współfinansowana z środków UE w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020. Realizacja projektu przewidziana między 2021 a 2023 rokiem. Koszt budowy zajezdni przekroczy koszt 300 mln zł.