Wywiady

Odpowiednie utrzymanie i lepsza efektywność energetyczna kolei to klucz do sukcesu

Wywiad z Piotrem Majerczakiem, członkiem Zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych S.A., dyrektorem ds. utrzymania.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. realizują największy program inwestycyjny Krajowy Program Kolejowy. Ale działalność spółki to także bieżące utrzymanie infrastruktury. Proszę powiedzieć jak spółka łączy i rozwiązuje te wyzwania?

Jako zarządca kolejowej infrastruktury odpowiedzialni jesteśmy nie tylko za realizację inwestycji, ale przede wszystkim za codzienne sprawne i bezpieczne kursowanie tysięcy pociągów pasażerskich i towarowych. To zobowiązuje nas do utrzymania infrastruktury kolejowej na jak najwyższym poziomie. Oczywiście realizacja inwestycji to także bardzo ważne i ogromne przedsięwzięcie, zwłaszcza z punktu widzenia podróżnych, gdyż poprawia się komfort obsługi pasażerów. Zarządzamy ponad 18 tys. km linii kolejowych, po których codziennie przejeżdżają tysiące pociągów, dlatego tak ważne jest utrzymanie ich w jak najlepszym stanie. Dotyczy to m.in. utrzymania 14 tys. przejazdów kolejowych, ponad 27 tys. obiektów inżynieryjnych, w tym blisko 6,8 tys. mostów i wiaduktów, czy prawie 40 tys. rozjazdów. Dzięki stałej kontroli linii, nowoczesnemu sprzętowi i szybkim naprawom, tworzymy warunki, by pociągi kursowały zgodnie z rozkładem.

Jako zarządca kolejowej infrastruktury odpowiedzialni jesteśmy nie tylko za realizację inwestycji, ale przede wszystkim za codzienne sprawne i bezpieczne kursowanie tysięcy pociągów pasażerskich i towarowych.

 

Wspomniał Pan o nowoczesnym sprzęcie, który PLK zakupują do utrzymania infrastruktury. Jakimi pojazdami i maszynami spółka może się pochwalić?

Za 250 mln zł w ramach unijnego projektu „Poprawa bezpieczeństwa ruchu kolejowego poprzez zakup specjalistycznego sprzętu technicznego” spółka zakupiła 47 specjalistycznych pojazdów, które wzmocniły kolejowe zespoły techniczne na terenie całego kraju. Nowoczesne pojazdy służą do sprawnego usuwania usterek, kontroli mostów i wiaduktów oraz szybkiego wykonywania prac związanych z utrzymaniem. Umożliwia to zapewnienie regularności, punktualności i bezpieczeństwa przejazdów koleją. W zeszłym roku za ok. 11 mln zł zakupiliśmy również nowy pociąg ratownictwa technicznego i 5 pojazdów szynowo–drogowych. Zakupione maszyny służą do szybkiego usuwania skutków zdarzeń na sieci kolejowej ale pracują również m.in. przy odśnieżaniu czy przycinaniu drzew. Zapewniają przejezdność tras i sprawne kursowanie pociągów pasażerskich oraz przewóz towarów. W bieżącym roku kontynuujemy zakup nowoczesnego sprzętu do szybkiego i sprawnego usuwania zdarzeń na sieci kolejowej. Warto zaznaczyć, że PLK posiadają obecnie jeden z najnowocześniejszych w Europie pojazdów do badania infrastruktury kolejowej. Lasery sprawdzą stan toru, szyn, sieci trakcyjnej oraz urządzeń odpowiedzialnych za przejazd. Spółka inwestuje także w nowoczesne rozwiązania służące diagnostyce i sprawnemu utrzymaniu infrastruktury kolejowej. Diagności PLK, dysponują m.in. unikatowym (jednym z trzech na świecie) przyrządem „Scorpion”. Bardzo dokładnie mierzy on elementy rozjazdów kolejowych z wykorzystaniem modelu 3D. Scorpion zbadał już rozjazdy m.in. na Centralnej Magistrali Kolejowej. Planowany jest również zakup nowego pojazdu do sprawdzania systemów ETCS i GSMR, które PLK sukcesywnie rozbudowuje w ramach Krajowego Programu Kolejowego. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w ramach programu „Badania i Rozwój w Infrastrukturze Kolejowej”, wspólnie z Narodowym Centrum Badan i Rozwoju będą pracować np. nad wdrożeniem samodzielnego i automatycznego systemu pomiaru temperatury szyny.

Program „Pomoc w zakresie finansowania kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową, w tym jej utrzymania i remontów do 2023 roku”, zatwierdzony dwa lata temu przez Radę Ministrów, ustanawia ramy finansowe oraz warunki realizacji zamierzeń państwa w zakresie zarządzania infrastrukturą kolejową. Co to oznacza dla PLK?

Głównym celem programu wieloletniego jest wzmocnienie roli transportu kolejowego w systemie transportowym kraju. Dla pasażerów wprowadzenie programu oznacza poprawę bezpieczeństwa i niezawodność przejazdu poprzez ograniczenie liczby zdarzeń i usterek na sieci kolejowej, a także podniesienie prędkości dla kursujących po Polsce pociągów. Z kolei dla przewoźników towarowych oznacza zwiększenie prędkości kursujących składów, jak i zwiększenie dopuszczalnego nacisku na oś, co przełoży się na możliwość kursowania cięższych pociągów. Niewątpliwie wpłynie to na atrakcyjność i konkurencyjność kolei wobec innych środków transportu. Dla PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. program wieloletni oznacza natomiast uzyskanie ciągłości finansowania i możliwość planowania prac utrzymaniowych i remontowych w cyklu wieloletnim. Realizacja programu bez wątpienia wpłynie na atrakcyjność kolei.

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. przystąpiły do wspólnej inicjatywy branży kolejowej na rzecz oszczędzania energii – Centrum Efektywności Energetycznej Kolei. Jest Pan Wiceprzewodniczącym Prezydium Rady Programowej CEEK. Proszę nam opowiedzieć jaki jest cel tej inicjatywy?

Wspólnie z innymi spółkami kolejowymi, ekspertami m.in. z Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE), Instytutu Kolejnictwa, Politechniki Warszawskiej, Instytutu Jagiellońskiego i Klubu Jagiellońskiego wypracowujemy i wdrażamy rozwiązania, których celem jest poprawa efektywności energetycznej całego sektora kolejowego. Tworzymy platformę dialogu przedstawicieli przewoźników, zarządców i operatorów infrastruktury, instytucji naukowych i organizacji branżowych. Pracujemy nad tym, jak oszczędniej, efektywniej, taniej i bardziej ekologicznie przewozić pasażerów i towary po torach.

Dlaczego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. angażują się w tę inicjatywę?

W 2017 roku Krajowa Agencja Poszanowania Energii przeprowadziła w PLK audyt energetyczny. Okazało się, że mamy wiele do zrobienia: oszczędności, które możemy uzyskać – nie tylko związane z ochroną środowiska poprzez mniejszą emisję gazów cieplarnianych, ale też czysto finansowe – sięgają milionów złotych. Wynikało na przykład z niego, że najbardziej energochłonnym elementem naszej działalności są budynki. Duże wiec znaczenie dla PLK będzie miała termomodernizacja budynków oraz budowa instalacji fotowoltaicznych. W ramach działań innowacyjnych PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. posiadają już w chwili obecnej 23 instalacje fotowoltaiczne, a będzie ich więcej. Pomimo, iż kolej jest najbardziej ekologicznym środkiem transportu, te i inne działania maja dodatkowo zmniejszyć jej wpływ na środowisko.

Czy rzeczywiście zmiany w budynkach mogą przynieść PLK istotne oszczędności?

Zarządzamy ponad 5 tysiącami budynków. Właśnie budynki odpowiadają za 60% kosztów naszego zużycia energii. Dlatego też będziemy poprawiać efektywność energetyczną naszych obiektów co może w konsekwencji przynieść oszczędności przekraczające 16%.
Jeszcze bardziej, bo o 60%, można ograniczyć zapotrzebowanie na energię potrzebną na oświetlenie zewnętrzne, które w sumie odpowiada za 20% całkowitego zużycia energii w Spółce. Niedawno zaczęliśmy wdrażać ten program: praktycznie przy każdej inwestycji stosujemy inne, niż żarowe, źródło energii. Sukcesywnie wymieniamy też elementy oświetlenia tam, gdzie nie są planowane duże inwestycje. Liczymy również na możliwość wykorzystania środków UE, które umożliwiłby wsparcie działań planowanych do realizacji w ramach CEEK, w tym również programu poprawy efektywności energetycznej naszej infrastruktury.

Rozmawiał RK