Analizy

Strategia i wyzwania z Czesławem Warsewiczem – Priorytety systemu kolejowego

Kolej jest ważnym działem gospodarki narodowej z uwagi na wielkość wytwarzanego PKB oraz ze względu na szereg inwestycji, których sfinansowanie z funduszy unijnych w ciągu najbliższych lat mogłoby nie tylko podnieść poziom szeroko pojętego transportu w Polsce, ale też stanowić koło zamachowe całej polskiej gospodarki.

Główne priorytety w obszarze kolei powinny być następujące: I priorytet – Pełne wykorzystanie funduszy unijnych w innowacyjne rozwiązania W perspektywie finansowej na lata 2014-2020, na inwestycje drogowe i kolejowe jest przeznaczonych około 170 mld zł z funduszy unijnych, w tym 67 mld zł na kolej. Tak ogromny strumień środków finansowych zwielokrotniony mnożnikiem inwestycyjnym może zwiększyć PKB Polski o około 2-3%. Inwestycje infrastrukturalne są nośnikiem innowacji i wspomagają rozwój najnowocześniejszej technologii. Aby zrealizować te inwestycje należy mieć na to środki finansowe. Ważnym źródłem tych środków są oczywiście fundusze unijne, które – aby były sprawnie absorbowane – potrzebują skutecznego prawa zamówień publicznych, uwzględniającego w wyborze wykonawców zarówno kryteria cenowe, jak i jakościowe.

Tu warto również zauważyć, że strumień tak dużych środków finansowych z funduszy unijnych jest ostatnią taką perspektywą, dlatego szalenie ważne są kierunki tych inwestycji. Chodzi o to, aby inwestować w nowe innowacyjne rozwiązania technologiczne, podnoszące konkurencyjność polskiej gospodarki i polskich producentów. Takie kierunki inwestycji pozwolą na wytwarzanie technologicznie nowoczesnych produktów i rozwiązań, z którymi to polskie przedsiębiorstwa będą mogły konkurować z sukcesem na europejskich i światowych rynkach. II priorytet – Zorientowanie polityki transportowej Polski na korytarz północ-południe Na dzień dzisiejszy przepływ towarów i usług od Skandynawii i krajów bałtyckich do krajów Europy środkowej i wschodniej oraz Bałkanów dokonuje się w dużej części z pominięciem Polski, dlatego też priorytetem działań na najbliższe lata powinna być zmiana tego stanu rzeczy. Potencjał ludnościowy tego obszaru (Europa środkowo-wschodnia i Bałkany) to około 207 mln ludności.

Podstawowe projekty, które należałoby zrealizować w ramach wskazanego priorytetu to:

1. Via Carpatia,
2. Oś kolejowa Bałtyk-Adriatyk,
3. Transeuropejska Autostrada Północ- Południe (TAPP),
4. Rail Baltica.

Realizacja tych projektów z pewnością otworzy polskie porty na większą ilość towarów, szczególnie z południa Europu i przekieruje znaczą ich część szczególnie z Hamburga do Polski. III priorytet – Realizacja efektywnej strategii zarządzania operacyjnego koleją Degradacja systemu kolejowego spowodowana szkodliwą reformą usamorządowienia z roku 2009 oraz podziałem PKP SA w 2001 roku na kilkadziesiąt spółek, przyczyniła się do nieefektywnego działania całego systemu kolejowego oraz bezprecedensowego obniżenia bezpieczeństwa na kolei. Transport kolejowy z punktu widzenia funkcjonowania państwa ma strategiczne znaczenie, a co za tym idzie pełną odpowiedzialność za ten obszar działalności powinna ponosić władza centralna poprzez utrzymanie własności Skarbu Państwa w tym sektorze.

Kolej to system naczyń połączonych i ważny sektor gospodarczy mający wpływ również na bezpieczeństwo narodowe. Działalność sektora kolejowego powinna być skonsolidowana według poniższych obszarów: 1. Infrastruktura, 2. Przewozy, 3. Intermodalne centra komunikacyjne.

Podstawowymi narzędziami polityki transportowej w rękach państwa powinny być stawki dostępu do infrastruktury kolejowej, a koordynatorem porządkującym działanie rynku kolejowego powinien być Urząd Transportu Kolejowego. Realizacja tych podstawowych priorytetów z pewnością nie tylko podniesie jakość i bezpieczeństwo życia obywateli, ale również zwiększy konkurencyjność polskiej gospodarki.

Czesław Warsewicz