Aktualności

Sygnaliści w firmie – Uwaga na nowe wyzwania

Rok 2021 oznacza nowe wyzwania w kwestii ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii Europejskiej, czyli tak zwanych sygnalistów. 17 grudnia br. stanowi datę krańcową związaną z wdrożeniem w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie sygnalistów. Swoim zakresem obejmuje ona wszystkie podmioty publiczne i prywatne, które do grudnia mają czas na dokonanie implementacji dyrektywy do polskiego prawa. Zaznaczyć należy, że więcej czasu mają podmioty prawne w sektorze prywatnym zatrudniające od 50 do 249 pracowników. Dla nich datę ostateczną stanowi 17 grudnia 2023 r. Sygnalista to osoba, która zgłasza w ramach swojego pracodawcy (np. doradcy etycznemu, audytorowi wewnętrznemu, radzie nadzorczej, poprze infolinię lub inne narzędzia) albo poza pracodawcą (np. właściwym organom kontroli, nadzoru, ścigania lub organom właścicielskim, czasem opinii publicznej) nieprawidłowości mające miejsce w miejscu pracy, w środowisku zawodowym lub takie, za które odpowiedzialny jest pracodawca. Przyjmuje się, że w Polsce sygnaliści są głównym źródłem informacji o nieprawidłowościach w firmach i zakładach pracy. Ważne jest jednak to, że już w 2018 roku Komisja Europejska zaproponowała dyrektywę, która miała chronić takie osoby. U podstaw ich ochrony leży decyzja o opracowaniu dyrektywy, która ujednoliciła mechanizmy ochrony sygnalistów w ramach wszystkich państw członkowskich UE. Taka weszła w życie już w grudniu 2019 roku i definiuje standardy ochrony informatorów. Co ważne bardzo szeroko ujęto listę osób chronionych. Obejmuje ona m.in. osoby samozatrudnione, freelancerów, konsultantów, wykonawców, dostawców, wolontariuszy i stażystów niepobierających wynagrodzenia, kandydatów do pracy, wspólników, członków organu, osoby zgłaszające informacje dotyczące pracy już zakończonej. Unijna dyrektywa zakłada, że zgłaszanie nieprawidłowości możne być dokonane trzema kanałami:
  • Wewnętrznymi, czyli w ramach organizacji;
  • Zewnętrznym, czyli do właściwego organu;
  • W drodze ujawnienia publicznego – w tym przypadku sygnalista podlega ochronie na podstawie Dyrektywy tylko wówczas jeśli spełniona zostanie co najmniej jedna z przesłanek: jeśli wcześniej dokonano zgłoszenia wewnętrznego lub zewnętrznego i nie zostały podjęte żadne działania lub osoba ta ma uzasadnione podstawy, by sądzić, że naruszenie może stanowić bezpośrednie lub oczywiste zagrożenie dla interesu publicznego lub w przypadku dokonania zgłoszenia zewnętrznego grozić jej będą działania odwetowe lub istnieje niewielkie prawdopodobieństwo skutecznego zaradzenia naruszeniu z uwagi na szczególne okoliczności sprawy.
Przestępczość gospodarcza w 2020 rokuCzytaj dalej >