Aktualności Pasażer Raport z Polski Wywiady

I. Merchel: Chcemy usprawniać połączenia

Raport Kolejowy rozmawiał z Ireneuszem Merchel, prezesem zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. o założeniach i planowanych skutkach Programu Kolej Plus.

Panie Prezesie, jesteście w trakcie analizy wniosków nadesłanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Jak podsumuje Pan pierwszy etap naboru do Programu?

Do Programu Kolej Plus złożonych zostało 96 wniosków na kwotę około 25 mld zł. Zgłoszenia zostały wysłane ze wszystkich województw. Obejmują one rewitalizację, modernizację, odtworzenie lub budowę nowych linii kolejowych, a także budowę nowych przystanków, mijanek i łącznic kolejowych. Wnioski złożyły zarządy województw, starostwa powiatowe, urzędy miast i gmin oraz stowarzyszenia. Najwięcej wniosków wpłynęło z terenu województw: śląskiego (19), podkarpackiego (11), małopolskiego i mazowieckiego (9), lubuskiego (8). Ponadto wpłynęły zgłoszenia z terenu województw: warmińsko-mazurskiego i kujawsko-pomorskiego (6), dolnośląskiego, lubelskiego i wielkopolskiego (5), zachodniopomorskiego (4), łódzkiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, pomorskiego (2) oraz opolskiego (1). Tak duże zainteresowanie pokazuje jak kolej jest bardzo potrzebna w mniejszych regionach.

Jakich projektów dotyczą złożone wnioski i na jaką kwotę zostały złożone?

Budżet Programu to 6,6 mld zł, w tym ok. 5,6 mld zł stanowią środki budżetu państwa tj. 85%, a ok.1 mld zł to środki jednostek samorządu terytorialnego tj. 15%. Nadesłane wnioski obejmują projekty na kwotę około 25 mld zł. To czterokrotnie więcej niż obecnie przewiduje Program Kolej Plus. Wnioski dotyczą linii kolejowych o długości ok. 2 tys. km. Propozycje złożono na nowe trasy, niewykorzystywane od lat lub tylko o ruchu towarowym. 71 wniosków dotyczy tzw. projektów liniowych (tj. modernizacja, rewitalizacja, odbudowa lub budowa nowych linii kolejowych). 25 wniosków zostało złożonych na projekty punktowe (tj. łącznice, mijanki, infrastruktura obsługi pasażerskiej tj. peron, przystanek, urządzenia sterowania ruchem kolejowym, przebudowa układów torowych).

Co dalej? Jaki będzie kolejny etap Programu?

Do 26 listopada br. trwa szczegółowa analiza każdego wniosku, by do kolejnego etapu przeszły propozycje, które spełniają cele postawione w Programie. Nasza Spółka we współpracy z samorządami dąży do wypracowania optymalnych rozwiązań komunikacyjnych. Zależy nam, aby ewentualne projekty po ich zakończeniu stanowiły uzupełnienie istniejącej sieci kolejowej, tak aby była ona spójna. Przełoży się to w późniejszym czasie na korzyść dla pasażerów poprzez większą dostępność kolei, a tym samym lepszą ofertę przewozową.

Obecnie zgłoszenia są oceniane pod względem formalnym i kwalifikowane do kolejnego etapu. Oceniane jest m.in. spełnienie celu Programu, zakres wskazany przez wnioskodawcę, złożenie przez wnioskodawcę wymaganych oświadczeń i deklaracji, m.in. odnośnie współfinansowania projektu. Później samorządy będą miały 12 miesięcy na opracowanie wstępnego studium planistyczno-prognostycznego. Po II etapie projekty będą podlegały ocenie wielokryterialnej, której wynikiem będzie utworzenie listy rankingowej projektów i kwalifikacja ich do Programu. Program Kolej Plus zaplanowano do realizacji do 2028 roku. Z pewnością w jego realizacji wykorzystamy nasze doświadczenie i potencjał do budowy i odbudowy linii kolejowych lub przystanków.

Proszę naszym czytelnikom przybliżyć założenia Kolei Plus? Jakie jest główne przesłanie Programu?

Dzięki realizacji Programu Kolej Plus, będącego pod egidą Ministerstwa Infrastruktury, możliwe będzie przywrócenie połączeń kolejowych do miast, które nie mają lub mają ograniczony dostęp do kolei. Głównym jego celem jest uzyskanie/usprawnienie połączenia miejscowości liczących powyżej 10 tys. mieszkańców z miastem wojewódzkim. Program przyczyni się do eliminowania wykluczenia komunikacyjnego poprzez zapewnienie lepszego dostępu do kolei. Realizacja Kolej Plus wpłynie na poprawę warunków życia mieszkańców i wzrost atrakcyjności wielu regionów Polski. Takie inicjatywy sprzyjają utrzymaniu gospodarki na ścieżce rozwoju gospodarczego, poprzez stymulowanie inwestycji infrastrukturalnych. Program służy także promowaniu ekologicznych środków transportu. Kolejowy transport jest najbardziej ekologiczną formą transportu pasażerów w komunikacji zbiorowej.

Program Kolej Plus będzie uzupełnieniem inwestycji z perspektywy UE na lata 2021 – 2027. Proszę nam powiedzieć na jakim etapie są przygotowania do nowej perspektywy finansowej?

PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. odpowiednio przygotowują się do Nowej Perspektywy 2021-2027. Od 2017 roku przygotowane są studia wykonalności i dokumentacje projektowe. W wyniku tych działań, w roku 2021 Spółka będzie dysponowała dokumentacją projektową i przedprojektową umożliwiającą ogłoszenie przetargów na roboty budowlane o wartości około 36 mld, które będą realizowane w ramach projektów nowej perspektywy 2021-2027. Należy jednak podkreślić, że ostateczna lista projektów dla nowej pespektywy UE będzie uwarunkowana wielkością dostępnego budżetu, wsparciem środków unijnych oraz decyzjami na szczeblu rządowym.

Nasza Spółka we współpracy z samorządami dąży do wypracowania optymalnych rozwiązań komunikacyjnych

Czego będą dotyczyć planowane inwestycje w przyszłej perspektywie?

Planowane inwestycje w ramach nowej perspektywy finansowej wynikają z założeń wieloletnich ram finansowych wydatków Unii Europejskiej. Aktualnie PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. we współpracy z Ministerstwem Infrastruktury przygotowują nowy program wieloletni na lata 2021 – 2027. Podstawowym założeniem tego programu jest kontynuacja kierunku wyznaczonego przez obecny Krajowy Program Kolejowy, zwłaszcza w aspekcie dostosowania infrastruktury do wymagań sieci bazowej towarowej TEN-T, tj. m.in. kursowania pociągów towarowych o długości min. 740 m przy zachowaniu nacisków 221 kN/oś, pełna elektryfikacja poszczególnych linii kolejowych wchodzących w skład korytarzy sieci bazowej TEN-T, dostosowanie infrastruktury do kursowania pociągów towarowych z prędkością 100 km/h, a także wdrożenie systemu ERTMS/ETCS.

Czy oprócz inwestycji w aspekcie dostosowania infrastruktury do wymagań sieci bazowej towarowej TEN-T, uwzględniono także inne projekty?

W ramach nowej pespektywy UE planowane są również projekty mające na celu poprawę przepustowości w aglomeracjach miejskich poprzez rozbudowę wlotów do aglomeracji do 4 torów, co pozwoli na separację ruchu podmiejskiego, dalekobieżnego i towarowego. Planowane są także m.in. inwestycje, których celem jest połączenie głównych ośrodków miejskich i aglomeracyjnych zmodernizowanymi liniami kolejowymi, na których możliwe będzie dalsze podwyższanie dopuszczalnej prędkości maksymalnej, co pozwoli na skrócenie czasu przejazdów pomiędzy poszczególnymi miastami. Nie zapominajmy o inwestycjach kolejowych, które będą realizowane na potrzeby budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Dotyczy to linii kolejowych, zarządzanych przez PLK, które będą częścią tzw. „szprych CPK”.

Wspomniał Pan, że w przyszłym roku Spółka będzie gotowa do ogłoszenia przetargów na szacunkową kwotę około 36 mld. Jakich inwestycji to dotyczy?

W przyszłym roku będziemy gotowi do ogłoszenia przetargów na roboty budowlane, na takie projekty jak np. prace na linii kolejowej nr 201 na odcinku Bydgoszcz – Kościerzyna – Gdynia, prace na obwodnicy towarowej Poznania, prace na podstawowych ciągach pasażerskich (E 30 i E 65) na obszarze Śląska, Etap I: linia E 65 na odcinkach Będzin – Katowice Szopienice Płd., Katowice Szopienice Płd. – Katowice – Katowice Piotrowice, na linii kolejowej nr 143 na odcinku Kluczbork – Oleśnica – Wrocław Mikołajów czy w ciągu C–E 65 na odcinku Zduńska Wola – Inowrocław – Tczew na obszarze LCS Zduńska Wola Karsznice. Ponadto zaplanowane jest ogłoszenie postepowania przetargowego dot. modernizacji linii 108 Jasło – Nowy Zagórz.