Wydarzenia

Modernizacja Taboru Szynowego 2017 Finansowanie, nowe technologie i perspektywy

Jedna z najważniejszych imprez branżowych dobiegła końca.
W dniach 3 – 5 kwietnia 2017 r. zakopiański „Nosalowy Dwór” gościł uczestników XIV Konferencji „Modernizacja Taboru Szynowego” oraz przedsiębiorców prezentujących się podczas kolejnej edycji wystawy „Moder – Serwis”.

Ta cykliczna konferencja organizowana przez Polską Izbę Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei, dzięki rozbudowanemu programowi, cieszy się niesłabnącą popularnością i zainteresowaniem zarówno przewoźników, naukowców, rządu, jak i przedsiębiorców związanych z sektorem kolejowym. Tegoroczna edycja skupiała się na zagadnieniach związanych z pozyskaniem, eksploatacją i utrzymaniem taboru szynowego.

Szczególnie istotnym tematem były kwestia wykorzystania środków finansowych: z budżetu państwa, od samorządów i Unii Europejskiej. Prelegenci poruszyli szereg tematów z obszarów: finansowania, modernizacji i napraw, eksploatacji oraz bezpieczeństwa. Otwarcia konferencji dokonali: Adam Musiał – dyrektor generalny – oraz Dorota Markiewcz – dyrektor Polskiej Izby Producentów Urządzeń i Usług na Rzecz Kolei. Wprowadzenie w tematykę konferencji zakończyło się powitaniem nowych firm członkowskich Izby: NOVOL Sp. z o.o., ATECH S.C., DARPOL Sp. z o.o. Sp. k.

Projekty taborowe a dofinansowanie unijne
Pierwszą część rozpoczęło wystąpienie Jakuba Tataja, przedstawiciela Departamentu Programów Infrastrukturalnych Ministerstwa Rozwoju. W prezentacji zatytułowanej „Planowane efekty taborowych projektów kolejowych” Tataj podkreślił, że zgodnie z umową wynegocjowaną z Komisją Europejską sektor kolejowy jest traktowany priorytetowo. O dofinansowanie unijne mogą się ubiegać projekty związane z budową, modernizacją i rehabilitacją linii kolejowych, unowocześnianiem taboru oraz modernizacją dworców kolejowych.

Tutaj szczegółowo omówił procedurę konkursową projektów taborowych i najważniejsze kryteria wyboru tychże, tj. użyteczność publiczną (wyższą liczbę punktów zyskują projekty nastawione na przewozy komercyjne),realizację celów osi priorytetowej (preferowany zakup nowego taboru), powiązanie projektu z infrastrukturą (optymalne wykorzystanie taboru), spełnianie wymogów TSI lub przepisów krajowych, dostosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych (TSI PRM), przygotowanie projektu do realizacji (czyli komponent infrastrukturalny) oraz zgodność ze strategią ZIT. Planowane efekty realizacji projektów taborowych w ramach V osi POIiŚ zakładają zakupienie i/lub zmodernizowanie 389 pojazdów kolejowych. „Aktualny stan wdrażania projektów taborowych w POIiŚ 2014-2020” był tematem prelekcji Przemysława Wróbla, Doradcy Dyrektora Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Wróbel w merytoryczny sposób przedstawił uczestnikom konferencji cele szczegółowe V osi priorytetowej, czyli: wzmocnienie roli transportu kolejowego w zintegrowanym systemie transportowym kraju oraz zwiększenie wykorzystania niskoemisyjnego transportu miejskiego.

Zaznaczył również, że istotnym uzupełnieniem inwestycji na liniach kolejowych są inwestycje mające na celu unowocześnienie taboru kolejowego. Następnie zgromadzeni mogli wysłuchać wystąpienia Inspektora Krzysztofa Plewy z Urzędu Transportu Kolejowego.

Nowe technologie dla taboru

W drugim panelu jako pierwszy głos zabrał Michał Łagosz, Kierownik Działu Konstrukcji Mechanicznych, reprezentant partnera technologicznego konferencji, firmy MEDCOM. Podczas prezentacji Łagosz zaprezentował historię, działania oraz produkty MEDCOM dedykowane rynkom zagranicznym. Po nim mównicę przejął Adrian Bera z SSK Rail Sp. z o.o., który przedstawił referat pt. „Bezpieczna modernizacja: jak zagwarantować sobie pewny zysk i wysoką satysfakcję klienta wykonując modernizację taboru”. W wystąpieniu Bera uwzględnił m.in. różne perspektywy (producent kontra przewoźnik), kwestię dotrzymywania terminów, optymalizację kosztów, gwarancję i utrzymanie taboru. Radosław Przybyszewski, Dyrektor Biura Utrzymania Taboru w Przewozach Regionalnych Sp. z o.o., scharakteryzował zakupy i modernizacje wykonywane przez spółkę.

W prelekcji pt. „Innowacyjne rozwiązania IT w modernizacji taboru szynowego” Paweł Korczakowki z LedaTel Sp. z o.o. i Wspólnicy przedstawił takie technologie, jak: papier elektroniczny, wyświetlacze transparentne, rozwiązania dla osób niedosłyszących, kamery termowizyjne oraz system HotSpot. Sławomir Centkowski, wiceprezydent Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych, zapoznał zgromadzonych z propozycjami zmian, które producenci powinni wziąć pod uwagę przy produkcji i modernizacji taboru.

Juliusz Grabczyk, prezes zarządu PUT GRAW Sp. z o.o., zdefiniował nowoczesne technologie pomiaru kół taboru szynowego. Firmę NOVOL Sp. z o.o. reprezentowali dyrektor Grzegorz Wojciechowski oraz koordynator ds. kluczowych klientów Sławomir Bezubik, którzy opowiedzieli uczestnikom konferencji o innowacyjnych systemach farm dla kolejnictwa (NOVOL INDUSTRIAL). Następnie głos zabrał Maciej Lignowski, prezes zarządu PKP SKM w Trójmieście Sp. z o.o. W wystąpieniu zatytułowanym „Układ napędowy w elektrycznych zespołach trakcyjnych typu EN 57/71 na przestrzeni lat w PKP SKM w Trójmieście Sp. z o.o.” skupił się na układach napędowych pojazdów znajdujących się w parku taborowym spółki. Gość z zagranicy, Karl-Heinz Schomaker, Manager Business Development, opowiedział o strukturze grupy Deuta-Werke oraz produktach oferowanych przez partnera biznesowego Deuta-Werke, firmę AKSEL Sp. z o.o. („Rodzina rejestratorów REDBOX – poziomy bezpieczeństwa, normy TSI”). Rozbudowa parku taborowego w oparciu o modernizacje i zakup była tematem rozważań Jarosława Oniszczuka, członka zarządu ds. operacyjnych PKP Intercity SA. Po nim prezentację poprowadził Andrzej Dwojak, Product Manager Fotoelectrics and Safety z Turck Sp. z o.o. W swoim wystąpieniu Dwojak przedstawił przyciski i rozwiązania LED dla aplikacji kolejowych. Mirosław Szczelina, wiceprezes zarządu Rail Polska Sp. z o.o., podczas prelekcji zapoznał uczestników ze szczegółami modernizacji lokomotyw z trakcji spalinowej na elektryczną na przykładzie lokomotywy 207E. Mariusz Syldatk, Dyrektor Handlowy z firmy Sosnowski Sp. z o.o. Sp. K., omówił zagadnienie stanu technicznego taboru w kontekście wyposażenia zaplecza technicznego. Panel drugi zamknęło wystąpienie Krzysztofa Włodarza, dyrektora generalnego Heico Polska Sp. z o.o., który zaprezentował rozwiązanie problemu luzujących się nakrętek.

Tabor przyszłości. Dyskusja

Podczas trzeciego panelu przeprowadzono forum dyskusyjne, dotyczące tego, w jaki sposób budować bezpieczny, ekonomiczny i komfortowy tabor szynowy przyszłości. Moderatorem debaty był Czesław Warsewicz, Prezes Zarządu „Blue Ocean” Business Consulting Sp. z o.o. W dyskusji udział wzięli: • Przemysław Wróbel, Doradca Dyrektora CUPT, • Włodzimierz Wilkanowicz, Prezes Zarządu, Koleje Wielkopolskie Sp. z o.o., • Piotr Rachwalski, Prezes Zarządu, Koleje Dolnośląskie SA, • Nicolas Halamek, MD Transport Poland, ALSTOM Konstal SA, • Marek Sokołowski, Wiceprezes Zarządu, Metro Warszawskie Sp. z o.o., • Jerzy Obrębski, Członek Zarządu, Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o. w Warszawie, • Jarosław Oniszczuk, Członek Zarządu PKP Intercity SA, • Jacek Grabarczyk, Dyrektor Marketingu, ZNTK Mińsk Mazowiecki Sp. z o.o., Grupa PESA, • Józef Michalik, Wiceprezes Zarządu NEWAG SA.

Wyzwania i możliwości

Drugi dzień rozpoczęło wystąpienie Roberta Rzepińskiego, ValueAdded Partner Leader w Philips Lighntning Sp. z o.o. W prelekcji pt. „Rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej na przykładzie innowacyjnych projektów oświetleniowych LED” Rzepiński omówił obecny stan infrastruktury oświetleniowej w przemyśle (m.in. wpływ infrastruktury oświetleniowej na bezpieczeństwo pracowników, normy oświetleniowe, narzędzia do monitorowania oraz kontroli zużycia energii), wyzwania dla producentów oświetlenia (poprawę warunków pracy, ograniczenie ryzyka wypadków) oraz platformę EnvisionManager, służącą do zarządzania oświetleniem (maksymalizacja komfortu pracy, możliwość łatwej adaptacji do przestrzeni, minimalizacja kosztów operacyjnych i utrzymania, energooszczędność). Prezes Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej Andrzej Wasilewski opowiedział uczestnikom konferencji o taborze, którym dysponuje zarządzana przez niego spółka, a także o sposobach, w jakie przewoźnik radzi sobie z utrzymaniem i serwisowaniem pojazdów. Kolejny zagraniczny gość, Ilona Jacob, dyrektor Herbert Kneitz Gmbh, przedstawiła najnowsze i najbardziej odporne tkaniny zgodne z nową Normą EN 45545. Dariusz Chiliński, Kierownik Zespołu PM – Menedżer Obszaru Biznesu w firmie PHOENIX CONTACT Sp. z o.o. – przedstawił prelekcję pt. „Trwałość połączeń przewodów elektrycznych i sygnałowych na przykładzie długotrwałej eksploatacji w warunkach agresywnych”.

Przewoźnicy i producenci

„Koleje Mazowieckie – KM” Sp. z o.o. reprezentował Krzysztof Kijo, Zastępca Dyrektora Biura Eksploatacyjno-Technicznego. W swojej prezentacji Kijo nakreślił plany spółki w zakresie inwestycji, modernizacji i utrzymania taboru. W latach 2005 – 2016 Koleje Mazowieckie przeprowadziły 132 naprawy pojazdów w poziomie utrzymania P5, w trakcie realizacji (lata 2016 – 2017) jest modernizacja kolejnych 39 pojazdów serii EN57. Na lata 2018 – 2022 przewoźnik planuje zakup 71 nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych (61 pięcioczłonowych i 10 dwuczłonowych). Spółka planuje także modernizację i doposażenie zapleczy technicznych w Sochaczewie, Radomiu i w Warszawie Grochów. Ostatnim wystąpieniem w tym bloku była prelekcja Marcina Ludwiniaka, Inżyniera Sprzedaży IOW TRADE („Oferta produktowa IOW TRADE sp. z o.o. w aplikacjach kolejowych”).

W kolejnych dwóch panelach omówiono takie tematy, jak: modernizacja taboru wymuszona przez nowe wymagania w zakresie emisji hałasu (Piotr Tokaj, Starszy Specjalista Badawczo-Techniczny, Instytut Kolenictwa), rodzaje materiałów tekstylnych do wnętrz pojazdów (Anna Siwińska, Dyrektor Sprzedaży, LANTAL TEXILES AG), nowe systemy malowania dla taboru (Michael Ruppik, Doradca techniczny, UNIMARKET Kompozyty Sp. z o.o. Sp. K.), innowacyjne systemy antykorozyjne WHPC (Williams- Hayward Protective Coatings – Robert Zawalich, Prezes S.T.E.P Europa), inwestycje w tabor PKP CARGO SA (Grzegorz Woźniak, Zastępca Dyrektora Biura Taboru i Wsparcia Technicznego, PKP CARGO SA), serwisowanie dla systemów łączących pociągi (Joanna Siemieniuk, Managing Director, DELLNER Sp. z o.o.), nowa funkcjonalność aplikacji serwerowej do obsługi systemów pokładowych (Rafał Gwiazda, Dyrektor Sektora Kolejowego, ENTE Sp. z o.o.), elektronika kluczem do skutecznej modernizacji (Ryszard Kowalczyk, Specjalista ds. Marketingu, Enika Sp. z o.o.), doświadczenia na polskim rynku kolejowym (Tomasz Szmajter, Regionalny Manager ds. Sprzedaży – RAIL, TT-Thermo KING Sp. z o. o.), zarządzanie ryzykiem w spółkach kolejowych (RISK GUARD Sp. z o.o. Bartosz Kieler, V-ce Prezes Zarządu), innowacyjne systemy komunikacji głosowej (Novatel Sp. z o.o.) oraz bezpieczeństwo pasażerów (Grzegorz Dokurno, Karol Piekutowski, Właściciele MAX HARTER).

Prezes Kolei Wielkopolskich Włodzimierz Wilkanowicz na podstawie doświadczeń spółki postanowił odpowiedzieć na pytanie, czy bardziej korzystne jest wybudowanie i utrzymywanie własnego zaplecza technicznego, czy też korzystanie z zapleczy zewnętrznych. Jak zauważył Wilkanowicz, do niezaprzeczalnych plusów posiadania własnego zaplecza można zaliczyć: wysoką stopę zwrotu inwestycji w uruchomienie zaplecza utrzymania, szczególnie przy wykorzystaniu dźwigni finansowej w postaci środków unijnych, stały monitoring nad poprawnością realizacji cyklu utrzymaniowego oraz napraw, dostosowanie do własnych potrzeb długości okresów międzyprzeglądowych, minimalizowanie okresu wyłączenia pojazdów z eksploatacji oraz niezależność od zewnętrznych firm.

Tymczasem Piotr Rachwalski, Prezes Zarządu Kolei Dolnośląskich, przedstawił plusy i minusy zarówno modernizacji starych składów, jak i zakupu nowych pojazdów. Biorąc pod uwagę szereg parametrów (np. cenę, prędkość maksymalną pojazdu i jego przewidywalną żywotność, liczbę miejsc siedzących, hałas w czasie jazdy, komfort podróży czy komponenty układu napędowego), Rachwalski dowiódł, że wybór pomiędzy modernizacją a zakupem nowych składów zależy od aktualnych potrzeb i możliwości przewoźnika.

Perspektywa naukowa

Ostatni dzień zotał zdominowany przez przedstawicieli środowisk naukowych. Politechnikę Śląską reprezentował dr hab. inż. Janusz Ćwiek, prof. nzw. Pol. Śl., Kierownik Katedry Transportu Kolejowego, który przedstawił działalność dydaktyczną i badawczo-rozwojową Wydziału Transportu Politechniki Śląskiej w zakresie transportu kolejowego. Politechnikę Poznańską, Wydział Maszyn Roboczych i Transportu, Zakład Pojazdów Szynowych, zareklamował dr hab. inż. Adam Kadziński. Panel zakończył się wystąpieniem Pawła Urbańczyka z Instytutu Kolejnictwa. W prelekcji pt. „Możliwości zwiększenia prędkości modernizowanych ezt EN57” Urbańczyk przedstawił historię omawianego typu pojazdu, jego możliwości techniczne, wyposażenie, zalety (hamulec elektropneumatyczny, dostosowanie siły hamującej do obciążenia pojazdu, konstrukcję układu mechanicznego przekładni hamulcowej, wysoką odporność par ciernych na oblodzenie) oraz wady (np. niską skuteczność, niestabilną praca przy częstych hamowaniach, nieprecyzyjne działanie układu ważącego, brak hamulca elektrodynamicznego czy brak urządzeń przeciwpoślizgowych).

Przyszłość Olbrzymie zainteresowanie, jakim cieszyła się konferencja, stanowi dowód na istotność i ważkość zagadnień związanych z modernizacją taboru szynowego – pod kątem kreowania kolei nowoczesnej, przyjaznej pasażerowi, przyszłościowej. Z pewnością jest to temat, który należy dalej rozwijać i kontynuować, a zatem –do zobaczenia na XV Jubileuszowej Konferencji „Modernizacja Taboru Szynowego”, która odbędzie się 18 – 20 kwietnia 2018 r. w CK hotelu STOK w Wiśle.

RK i LS