Aktualności Inwestycje Tramwaje

Nowa linia tramwajowa spięła i ozdobiła Bydgoszcz

Na Mikołajki bydgoszczanie otrzymali długo oczekiwany prezent – uruchomiono tramwaj na ulicy Kujawskiej. Prezentujemy przebieg tej inwestycji od pierwszych koncepcji, poprzez realizację, aż do inauguracyjnego przejazdu z pasażerami po nowej trasie. Historia budowy linii tramwajowej na południowej skarpie i wzdłuż ul. Kujawskiej sięga lat 70. ub. wieku i jest nierozerwalnie związana z budową osiedli mieszkaniowych Wyżyny i Wzgórze Wolności. Koncepcji poprowadzenia tramwaju ul. Kujawską w dół, było wiele. Każdy z zespołów projektantów miał inną wizję. Wszystkich jednak przerażała stromizna pobocza, z która należało się zmierzyć. Jeden z ciekawszych pomysłów jaki narodził się w połowie lat 70. zakładał podniesienie ronda Bernardyńskiego o ponad 2 metry a ruch pojazdów na linii Toruńska – Wały Jagiellońskie skierować tunelem. Tramwaj na linii Bernardyńska – Kujawska miał biec góra. Inna z koncepcji przewidywała zjazd tramwaju od ul. Wojska Polskiego, łagodnie w wąwozie przez Wzgórze Wolności do ul. Toruńskiej w okolice ul. Ustronie. Tu jednak stał na przeszkodzie Browar Bydgoski i 3 kamienice. Kolejny projekt na przebudowę układu komunikacyjnego w rejonie Zbożowego Rynku i przyległych ulic ujrzał światło dzienne w 1991 roku. Zakładał on (podobnie jak w połowie 70.) budowę dwupoziomowego skrzyżowania. To znaczy, jezdnia z Wałów Jagiellońskich, w stronę ul. Toruńskiej miała „chować się” pod rondem Bernardyńskim, którego poziom od dolnego odcinka ul. Kujawskiej, aż do mostu na Brdzie, miał być podniesiony niemal o 2 metry. Samo rondo Bernardyńskie miało stracić funkcję ronda i stać się skrzyżowaniem. W 1995 r. na zlecenie ratusza Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej opracował dwa warianty budowy linii wzdłuż Kujawskiej, od ronda Kujawskiego do Zbożowego Rynku, bez konieczności przebudowy tego ostatniego. 7 lutego 1996 r. przedstawiono dwa rozwiązania. Pierwsze zakładało odgałęzienie torów w ul. Wojska Polskiego, na wysokości dawnych Zakładów Graficznych i doprowadzenie niewielkim jarem do ul. Toruńskiej. Drugi projekt zakładał odgałęzienie linii z końca pętli, wzdłuż pobocza ul. Kujawskiej, ze skrętem w ul. Ustronie i połączenie z torowiskiem na ul. Toruńskiej. Trasę o długości 760 m miała przecinać jezdnie w dwóch miejscach, na górze i na dole. Każda z tych propozycji miała kosztować – wraz z niezbędnymi wyburzeniami – około 4–5 mln złotych i nie wymagała kosztownej i skomplikowanej przebudowy Zbożowego Rynku. Zakładano, że na realizację zadania wystarczą dwa lata. Jednak żadna z tych koncepcji nie przypadła do gustu radnym. Dlatego zażądali, aby drogowcy przedstawili im jeszcze raz analizę techniczną i ekonomiczną inwestycji. W tym momencie zapadła cisza – odsunięcie na dalszy plan budowy tej trasy tłumaczono kłopotami natury technicznej i finansowej. Temat połączenia tramwajowego ronda Kujawskiego ze Zbożowym Rynkiem kolejny raz powrócił „na wokandę” – 11 lutego 2004 r. Radni tego dnia uchwalili budowę linii tramwajowej wzdłuż ul. Kujawskiej, którą wpisano do planów inwestycyjnych miasta. Zakładano, że budowa pochłonie 25 mln zł, a pieniądze będą pochodzić z kredytu. Według założeń projekt miał zostać opracowany w 2005 r., a tramwaj ze Wzgórza Wolności miał zjeżdżać w dół już w roku 2007. Drogowcy od zaraz zaczęli myśleć nad kilkoma wariantami położenia torów. Jeden z nich wskazywał, aby tory znalazły się na środkowym pasie rozdzielającym dwie jezdnie. I tym razem z braku środków finansowych temat szybko upadł i tramwaj na ul. Kujawskiej po raz kolejny „odjechał” w siną dal. Pod koniec 2012 r. do ratusza wpłynął dokument „Studium Transportowe miasta Bydgoszczy”, w którym ujęto rozbudowę sieci tramwajowej na najbliższe lata. Wśród nich znalazła się linia tramwajowa wzdłuż Kujawskiej. Jeszcze tego samego roku rozpoczęto prace nad koncepcją, a w lipcu 2013 r. opinia publiczna mogła poznać plany. Inwestycja, którą zaplanowano rozpocząć w 2015 r. miała zmienić nie do poznania cały układ drogowy w tym rejonie miasta. Swoim zasięgiem miała objąć nie tylko ul. Kujawską, ale również rondo Kujawskie, rondo Bernardyńskie oraz krótkie odcinki wszystkich ulic do nich dochodzących. Największy problemem tego przedsięwzięcia było nachylenie ulicy, którego kąt – w przypadku komunikacji szynowej – nie powinien być większy niż pięć procent. Tymczasem nachylenie Kujawskiej miejscami osiągało nawet sześć i więcej procent. Dlatego postanowiono obniżyć o 2,5 metry całe rondo Kujawskie. Przebudowy wymagało też rondo Bernardyńskie, które należało podnieść o 1 metr i poprzecznie pochylić z drobnym spadkiem w kierunku Brdy. W środę 12 marca 2014 r. poznańscy projektanci z firmy AQUA S.A. zaprezentowali mieszkańcom Bydgoszczy szczegółową koncepcję dotyczącą budowy linii tramwajowej na ul. Kujawskiej wraz z jej przebudową. Ta ważna inwestycja drogowa miała zmienić całkowity układ połączeń komunikacją miejską osiedli położonych na górnym tarasie z pozostałymi częściami Bydgoszczy. A oto niektóre szczegóły założeń projektu. W ramach inwestycji oprócz linii tramwajowej o długości 600 metrów zaplanowano przebudowane około 300 metrów torowiska wzdłuż ul. Wojska Polskiego, od Trasy Uniwersyteckiej do ronda Kujawskiego. Całkowicie zmienić miał się też układ ulicy Kujawskiej, na której miały powstać dwie wydzielone jezdnie. W kierunku ronda Bernardyńskiego zaprojektowano trzy pasy jezdni, w kierunku ronda Kujawskiego – dwa. Tramwaj ulicą Kujawską miał jechać w specjalnej niecce. Była to konieczność, aby została zachowana bezpieczna pochyłość, z uwagi na spadek, który do tej pory był zbyt duży. Koszt całej inwestycji został oszacowany na około 100 mln złotych, bez zakupu nowego taboru. Wstępny harmonogram przebudowy ulicy Kujawskiej zakładał rozpoczęcia inwestycji w połowie 2015 r., a zakończenie w czerwcu 2017 roku. Projekt został poddany w marcu 2014 roku konsultacjom społecznym. Po ich zakończeniu i uwzględnieniu części uwag mieszkańców przygotowany został projekt techniczny. Eksperci na wniosek mieszkańców analizowali też możliwość rozbudowy ronda Kujawskiego jako węzła dwupoziomowego. Ostatecznie uznali, że koszty tej inwestycja byłyby niewspółmiernie wyższe od zakładanych korzyści. Takie rozwiązanie wymagałaby przebudowy całego uzbrojenia podziemnego w obrębie węzła w znacznie większym zakresie niż w obecnym projekcie. Ponadto wymagało to konieczność budowy trzech wiaduktów oraz zapewnienia komunikacji pionowej pomiędzy dwoma poziomami ronda. Z wstępnych wyliczeń wynikało, że koszt inwestycji zwiększyłby się o ponad 100 milionów złotych. 19 kwietnia 2017 roku Miasto otrzymało z rąk wojewody zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Następnie ogłoszono przetarg (9.VIII.17), a termin składania ofert został określony na 14 września 2017 r. 3 sierpnia 2017 roku podpisano w Warszawie, w Centrum Unijnych Projektów Transportowych umowę na dofinansowanie inwestycji. Łączna wartość inwestycji w projekt „Budowa trasy tramwajowej wzdłuż ul. Kujawskiej na odcinku od ronda Kujawskiego do ronda Bernardyńskiego wraz z rozbudową układu drogowego, przebudową infrastruktury transportu szynowego oraz zakupem taboru w Bydgoszczy” wyniosła 86 579 938 EUR, przy czym wkład Funduszu Spójności UE o wartości 38 665 655 EUR został wniesiony w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na okres programowania 2014-2020. Inwestycja objęta została priorytetem „Rozwój niskoemisyjnego transportu zbiorowego w miastach”. W tym miejscu warto wspomnieć, że Bydgoszcz zapewniło sobie wsparcie tego przedsięwzięcia w trybie pozakonkursowym, przyjmując strategię Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych. W podzielonym na dwa etapy przetargu wystartowało łącznie 10 firm, w tym 3 konsorcja. Ostatecznie oferty zdecydowało się przedstawić tylko trzy podmioty. Wyceniły one wartość zadania na kwoty od 167 do prawie 230 mln złotych. Decyzja, kogo wybrać uzależniona była od kilku warunków i kryteriów. W pierwszej kolejności została zweryfikowana sytuacja ekonomiczna oraz potencjał techniczny podmiotów zainteresowanych zamówieniem. W drugi etapie przetargu wpływ na wybór najkorzystniejszej oferty miały cena (w 60 proc.), okres udzielonej gwarancji (w 30 proc.) oraz termin wykonania robót budowlanych (w 10 proc.).Czytaj dalej >