Wywiady

PKP Utrzymanie stoi na mocnych fundamentach

Mirosław Gilarski, Prezes Zarządu PKP Utrzymanie, w rozmowie z Raportem Kolejowym opowiedział o zmianach, jakie zaszły w spółce, pierwszym dodatnim wyniku finansowym, wyzwaniach, nowych projektach i strategii na najbliższe lata.

Raport Kolejowy: W marcu upłynął  rok od momentu, w którym objął Pan  stanowisko Prezesa Zarządu PKP  Utrzymanie. Co się zmieniło w ciągu  tego roku? Jak ocenia Pan obecną  kondycję i potencjał spółki?

Mirosław Gilarski: Na stanowisko  Prezesa Zarządu spółki PKP  Utrzymanie zostałem powołany po  wygranym konkursie w dniu 1 marca  2016 roku. Od samego początku bardzo  dobrze układała się współpraca  z pozostałymi członkami Zarządu  – panem Dariuszem Madejem oraz  powołanym 11 marca panem Arturem  Gocelem.  Rok temu zastałem firmę, która  wprawdzie miała dobrze określone  miejsce na mapie podmiotów tworzących  rynek kolejowy w Polsce, jednak  jej fundamenty były słabe, można  nawet powiedzieć chwiejne. Brak  solidnego oparcia, na jaki składały  się nieuporządkowane sprawy własnościowe,  mające źródło w źle przeprowadzonym  procesie wydzielenia  spółki ze struktur TK Telekom, nieunormowane  sprawy pracownicze,  przerost struktur administracyjnych  oraz mało korzystne, odziedziczone  po TK Telekom umowy na świadczenie  usług, uniemożliwiały spółce rozwój  i generowały straty. Za rok 2014  spółka poniosła prawie 4 mln, a za  rok 2015 – kolejne 3,9 mln zł strat.  Zarząd był zmuszony działać szybko  i układać spółkę od nowa. Należało  zastąpić strukturę i regulaminy  odziedziczone po TK Telekom nowymi,  dostosowanymi do aktualnych  potrzeb spółki. Przeprowadziliśmy  istotne zmiany organizacyjne i – co  niezmiernie ważne – obyło się bez  użycia narzędzi ograniczających  zatrudnienie. Nie tworzyliśmy tak  ostatnio popularnych na kolei programów  PDO, tylko przeprowadziliśmy  zmiany w taki sposób, aby w pełni  wykorzystywać zasoby, którymi  dysponujemy. Nowa struktura spółki  i nowy Regulamin Organizacyjny  zostały optymalnie dostosowane  do potrzeb PKP Utrzymanie.  Drugim niezmiernie ważnym obszarem  działania było uporządkowanie  spraw pracowniczych. Większość  pracowników przechodziła do spółki  na zasadach porozumień gwarantujących  respektowanie zapisów  układów zbiorowych z poprzednich  miejsc zatrudnienia. Byli pracownicy  objęci układem wynegocjowanym  w TK Telekom, była część podlegająca  pod układ obowiązujący w PKP  PLK, ale byli też pracownicy, których  nie obejmował żaden układ. Próby  rozwiązania tego problemu, podjęte  dwukrotnie przez poprzedni Zarząd,  zakończyły się fiaskiem. Nowy Zarząd  Spółki podjął po raz kolejny negocjacje  ze stroną społeczną, które  tym razem zakończyły się zawarciem  ZUZP dla Pracowników Spółki PKP  Utrzymanie. Nowy układ ujednolica  zapisy uprawnień pracowniczych dla  wszystkich pracowników, eliminuje  ryzyko powstawania konfliktów  społecznych i wprowadza nowe  rozwiązania w zakresie nagród jubileuszowych.  Kolejną zmianą wpływająca na coraz  lepszą sytuację firmy jest zakończenie  sporu z TK Telekom, który toczył  się od czasu wydzielenia spółki PKP  Utrzymanie ze struktur TK Telekom.  Na przełomie lat 2016 i 2017 osiągnęliśmy  porozumienie w zakresie  wzajemnych rozliczeń majątkowych  oraz świadczenia usług. Porozumienie  określa warunki zakończenia  sporu, który blokował pełne wykorzystanie  potencjału spółki. Obecnie  czekamy na zgody korporacyjne  i akceptację warunków porozumienia  oraz nowych umów przez Ministra  Infrastruktury i Budownictwa.  Po roku intensywnych działań nowego  Zarządu można powiedzieć,  że spółka stoi na bardzo mocnych  fundamentach: sprawnej i wydajnej  strukturze, unormowanych relacjach  społecznych i uporządkowanej sytuacji  prawno-majątkowej. Stabilna  podstawa pozwoliła nam opracować  ofensywną strategię rozwoju na najbliższe  lata, a dzięki sprawnej i szybkiej  reorganizacji pierwsze korzyści  osiągnęliśmy już w 2016 roku.

RK: Podjęte przez Pana działania  już przynoszą konkretne rezultaty  – ubiegły rok PKP Utrzymanie po  raz pierwszy w historii zakończyło  z dodatnim bilansem. Jak udało się  osiągnąć taki wynik?

MG: Po podliczeniu wyniku finansowego  za rok 2016 spółka PKP  Utrzymanie zanotowała zysk netto  wielkości 1,72 mln zł, co daje wzrost  w stosunku do zeszłorocznego wyniku  o 5,46 mln zł. Dokładny wynik  będzie znany po weryfikacji przez  audytora do końca marca. Dodatni  wynik finansowy był możliwy między  innymi dzięki zmianom organizacyjnym  w spółce. Konsolidacja decyzji  finansowych, połączona z przesunięciem  działań o charakterze operacyjnym  z centrali do Regionów,  wpłynęła pozytywnie na szybkość  działania przy jednoczesnym zmniejszeniu  poziomu kosztów.  Z drugiej strony w ostatnim kwartale  2016 roku zobowiązaliśmy Regiony  do wprowadzenia aktywnej polityki  sprzedażowej, co przyczyniło się  do wzrostu poziomu przychodów.  Innym ważnym elementem zwiększającym  przychody była realizacja  umowy na wygłaszanie zapowiedzi  głosowych i komunikatów. W efekcie  w 2016 roku spółka PKP Utrzymanie  zanotowała zwiększenie przychodów  z 53,5 mln zł w roku 2015 do 70,5  mln zł w roku 2016, czyli o 32%.  Zarówno zysk, jak i wzrost przychodów  to skutek szybkiej i zdecydowanej  reorganizacji strukturalnej.  Warto zaznaczyć, że zmiany były  wprowadzane w sposób transparentny  i były konsultowane z załogą.  Organizacje społeczne z pełną  odpowiedzialnością włączyły się  w proces uzdrawiania firmy. Dzięki  dobrej współpracy udało się dokonać  rzeczy, w którą wiele osób nie wierzyło  – PKP Utrzymanie jest spółką  dochodową.  Chciałbym w tym miejscu jeszcze  raz podziękować za to wszystkim  pracownikom. Bez ich wysiłku i determinacji  nie byłoby to możliwe.

RK: Jaka jest rola i znaczenie PKP  Utrzymanie w ramach Grupy PKP?

MG: Lubię przyrównywać kolej  do żywego organizmu. W tym porównaniu  PKP Utrzymanie jest jak  układ nerwowy. Podobnie jak nerwy,  które łączą wszystkie części  organizmu i są odpowiedzialne za  przesyłanie informacji, tak i sieci  połączeń teleinformacyjnych i radiowych,  którymi zarządzamy i które  utrzymujemy, zapewniają łączność  niezbędną do funkcjonowania kolei.  I podobnie jak w przypadku systemu  nerwowego, wszelkie uszkodzenia  i niesprawności grożą paraliżem.  Mówiąc mniej obrazowo, PKP Utrzymanie  jest największym w Polsce  dostawcą usług serwisowania  i utrzymania urządzeń i systemów  kolejowych. Utrzymujemy systemy  telekomunikacyjne zapewniające  bezpieczeństwo podróżnych, zarządzamy  infrastrukturą kolejowych linii  telekomunikacyjnych, zapewniamy  sprawność radiołączności kolejowej  i obsługujemy Systemy Informacji  Pasażerskiej oraz wygłaszamy komunikaty  głosowe. Nasi inżynierowie  uzgadniają i nadzoruję prace inwestycyjne  prowadzone na obszarach  kolejowych. Spółka działa na terenie  całego kraju, a 73 zespoły utrzymaniowe  pozostają w gotowości  do usuwania wszelkich awarii. Na 96  głównych stacjach kolejowych nasi  Operatorzy Informacji Pasażerskiej  wygłaszają zapowiedzi i komunikaty  głosowe. Liczba zatrudnionych  pracowników to blisko tysiąc osób.  W projektowanej strategii spółki  na lata 2017–2021 planujemy  udział PKP Utrzymanie w inwestycjach  PKP PLK SA, współpraca  z zarządcą infrastruktury poszerzy  zakres świadczonych usług. Zakładamy  udział spółki w inwestycjach  związanych z budową i utrzymaniem  infrastruktury światłowodowej, utrzymania  infrastruktury GSM-R oraz  modernizacji i utrzymania SDIP.

RK: Co jest największym kapitałem  spółki? Dzięki czemu się rozwijacie?

MG: Naszym kapitałem są ludzie,  specjaliści o olbrzymim doświadczeniu  praktycznym, doskonale znający  podlegające im części infrastruktury  kolejowej. Należy przypomnieć,  że spółka PKP Utrzymanie, choć  w metryce ma wpisany rok założenia  2014, to powstała na skutek  wieloetapowych przekształceń pionu  łączności PKP. Zdobyte przez lata  doświadczenia pozwalają naszym  pracownikom na obsługę wszystkich  typów linii i urządzeń telekomunikacyjnych  używanych na kolei. Nowe  linie światłowodowe wymagają  współpracy z istniejącą siecią, a ta  miejscami pamięta jeszcze pierwszą  połowę ubiegłego wieku. Tylko  w PKP Utrzymanie pracują specjaliści,  którzy potrafią te odległe technologicznie  rozwiązania zintegrować  w ramach jednej sieci. Drugim naszym  atutem są stale udoskonalane  i sprawdzone w działaniu procedury  utrzymaniowe, zapewniające szybkie  usuwanie awarii kolejowych sieci  telekomunikacyjnych na terenie całego  kraju.  Zarówno wiedza i umiejętności, jak  również wypróbowane procedury,  dają nam w tym momencie dużą  przewagę nad konkurencją. Oczywiście  mamy świadomość, że aby  ją utrzymać, należy się stale doskonalić.  Dlatego w nowej strategii  tak dużą rolę przykładamy nie tylko  do szkoleń, ale i do stosowania dedykowanych  informatycznych systemów  wsparcia, opartych na wiedzy  naszych pracowników.

RK: Pod koniec ubiegłego roku PKP  Utrzymanie zawarło umowę z PLK  na realizację usług w zakresie wygłaszania  komunikatów megafonowych.  Czy może nam Pan Prezes  opowiedzieć więcej o tej współpracy?  Jakie jest znaczenie umowy?

MG: Umowa zawarta w grudniu 2016  roku była kontynuacją poprzedniej  rocznej umowy „megafonowej”,  która miała charakter pilotażowy.  Sprawne wygłaszanie komunikatów  i prawidłowa obsługa informacji  wizualnej ma duże znaczenie  dla postrzegania przez pasażerów  jakości usług świadczonych przez  całą Grupę PKP. Czujemy na sobie  tę odpowiedzialność i – jak pokazał  szczyt NATO, czy Światowe Dni Młodzieży  – można na nas liczyć. Nasi  Operatorzy Informacji Pasażerskiej  wydatnie przyczynili się do sukcesu  polskich kolei, które w ciągu kilku dni  przewiozły setki tysięcy pielgrzymów  z całego świata.  Nowa umowa zwiększyła ilość obsługiwanych  przez nas lokalizacji, czego  naturalnym skutkiem jest wzrost  zatrudnienia. Operatorzy Informacji  Pasażerskiej to obecnie blisko połowa  pracowników Spółki. W roku 2016  całość przychodów z usług obsługi  podróżnych, czyli obsługi SDIP, obsługi  sieci rozgłoszeniowej i sieci sygnalizacji  czasu, przekroczyła 25 mln  zł. Nowa umowa daje spółce PKP  Utrzymanie dwuletnią perspektywę  rozwoju tego segmentu usług, tak  więc w najbliższym roku spodziewamy  się zwiększenia przychodów  z tego tytułu.

RK: Czy zawarliście Państwo lub  w najbliższym czasie planujecie  zawrzeć inne ważne umowy?

MG: Wśród umów znacznej wartości  wskazać należy przed chwilą  omawianą umowę na wygłaszanie  komunikatów głosowych oraz będącą  w finalnej fazie negocjacji umowę  na dzierżawę i utrzymanie łączy dla  Polskich Linii Kolejowych. Oddzielną  umową jest finalizowana umowa  na utrzymanie łączności radiowej  na infrastrukturze zarządzanej przez  PKP PLK SA. Ważnymi umowami,  które też wkrótce podpiszemy, będą  umowy z TK Telekom, wynikające  z zawartego już porozumienia, porządkujące  wszelkie zaszłości historyczne.  Na razie nie chciałbym zdradzać  szczegółów, ale zgodnie z naszą  strategią działania jesteśmy w zaawansowanych  negocjacjach umów  o charakterze aliansów strategicznych,  które zaowocują skokowym  rozszerzeniem naszego portfolio  produktowego, przez co umożliwią  eksploracje nowych obszarów działalności  na rynku kolejowym – i nie  tylko.  W gronie ważnych umów należy  również wskazać umowę o zupełnie  innym charakterze, ale fundamentalnie  istotną dla działalności  operacyjnej spółki – a mianowicie  umowę na wdrożenie systemu informatycznego  do zarządzania zespołami  utrzymania.

RK: Jakie wyzwania i perspektywy  rozwojowe dla spółki widzi pan  na najbliższe dwa, trzy lata?

MG: Aby zapewnić stabilny rozwój  firmy konieczne jest planowanie  w oparciu o dłuższy okres niż dwa  czy trzy lata. Pod koniec ubiegłego  roku powstał dokument, będący  pierwszą całościową strategią  działania spółki PKP Utrzymanie.  Obejmuje on lata 2017–2021 i określa  nasze cele i kierunki działań,  planowane inwestycje oraz zatrudnienie  w firmie. Nowa strategia, która  zakłada dynamiczny rozwój firmy  i zwiększenie jej udziału w rynku  usług dla kolei, została zaakceptowana  przez Radę Nadzorczą Spółki  i Nadzór Właścicielski.  W dokumencie określono jedenaście  celów strategicznych. Głównym celem  finansowym jest wzrost sprzedaży,  który zamierzamy osiągnąć  przez otwarcie nowych obszarów  współpracy z PKP PLK SA, wzbogacenie  podstawowej oferty oraz  zwiększenie skuteczności spółki  w postępowaniach przetargowych.  Przykładem nowego obszaru współpracy  jest właśnie wygłaszanie  komunikatów i obsługa systemów  dynamicznej informacji wizualnej,  która ma charakter rozwojowy. Następnym  nowym obszarem współpracy  jest utrzymanie infrastruktury  światłowodowej PKP PLK SA. Są  to nowe linie światłowodowe, które  po zakończeniu okresu gwarancyjnego  trafiają pod opiekę naszych  specjalistów.  Kolejnymi obszarami planowanej  współpracy z PKP PLK SA jest utrzymanie  specjalistycznych urządzeń  i systemów, takich jak np. klimatyzatory,  systemy alarmowe, systemy  przeciwpożarowe oraz elektroniczne  systemy kontroli wejścia do obiektów.  Elementem struktury przychodów,  który zamierzamy powiększać, jest  udział w inwestycjach liniowych realizowanych  przez PKP PLK SA.  Traktujemy to jako przychody dodatkowe,  jednak biorąc pod uwagę  ilość planowanych w najbliższych  latach inwestycji, a lista inwestycji  w perspektywie lat 2014–2020 liczy  sto siedem pozycji, zakładamy  zwiększenie wpływów z tego tytułu.  Oczywiście nasze plany rozwojowe  wychodzą również poza horyzont  współpracy z PKP PLK SA. Prowadzimy  obecnie rozmowy z partnerami  zewnętrznymi, które zmierzają  do zawarcia aliansów biznesowych.  Pozwolą nam one na poszerzenie  oferty, szczególnie w zakresie dostaw,  wdrażania i serwisowania  konkretnych modeli urządzeń dla  sektora kolejowego. Dotyczy to głównie  urządzeń radiokomunikacyjnych,  GSM-R, central DGT, urządzeń  SDIP i CCTV.  Oprócz ambitnych celów finansowych  przyjęliśmy też cele dotyczące  usprawnienia działania spółki i podnoszenia  kompetencji. Już w tym  roku zamierzamy opisać procedurami  wszystkie procesy realizacji  usług, a do roku 2019 w 100% wdrożyć  nowoczesne systemy informatyczne  wspomagające świadczenie  usług i zarządzanie. Od tego roku  wdrażamy system szkoleń, który zapewni  spółce utrzymanie poziomu  kompetencji na odpowiednio wysokim  poziomie, adekwatnym do bieżących  wyzwań technologicznych.  Rok 2016 poświęciliśmy na wzmocnienie  fundamentów spółki. Proces  ten w pełni się powiódł, a nasze wysiłki  zostały nagrodzone pierwszym  w historii spółki zyskiem. Na silnym  fundamencie można stawiać wielkie  budowle. Celem Zarządu jest  zwiększenie wartości spółki, budowa  dużej, mocnej firmy świadczącej  różnorakie specjalistyczne usługi  serwisowe i utrzymaniowe dla polskiego  rynku kolejowego.

Rozmawiała LS