Inwestycje

Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju przyjęta przez Radę Ministrów

Rada Ministrów przyjęła Strategie na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do 2020 r. (z perspektywą do 2030 r.). W przygotowanym przez Ministerstwo Rozwoju dokumencie podkreślono konieczność rozbudowy infrastruktury transportowej, zwiększenia mobilności Polaków oraz wsparcia branży kolejowej. W realizacji tych założeń ma pomóc szereg programów i rozwiązań opracowanych przez rząd, w tym np. przez Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa.

Jej głównym celem jest zrównoważony rozwój całego kraju w wymiarze gospodarczym, społecznym, środowiskowym i terytorialnym. Natomiast najważniejszym założeniem – dobro wszystkich obywateli. Lista projektów ujętych w Strategii liczy obecnie ok. 185 przedsięwzięć, zarówno z zakresu rozwiązań legislacyjnych, jak i konkretnych inwestycji. Lista ma otwarty charakter i może być modyfikowana. Warto podkreślić, że wiele inwestycji już teraz znajduje się w fazie realizacji – ich wdrażanie odbywało się równolegle z procesem formalnej akceptacji Strategii. Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju obejmuje szereg projektów (tzw. flagowych), w efekcie których powstaną produkty lub usługi istotne dla dalszego rozwoju gospodarki.

Przykładowo: wśród projektów strategicznych w zakresie legislacji i otoczenia prawnego przedsiębiorstw przygotowany został pakiet 100 zmian dla firm, z kolei kluczowe znaczenie w obszarze prawa gospodarczego ma Konstytucja Biznesu, będąca ściśle związana z projektem ustawy Prawo przedsiębiorców. Konstytucji Biznesu towarzyszą propozycje zmian w innych ustawach – ich celem jest ułatwienie funkcjonowania nie tylko nowym firmom, ale też tym, które już posiadają doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ważnym elementem działań zaplanowanych przez Ministerstwo Rozwoju jest zwiększenie efektywności oraz uproszczenie dostępu do funduszy unijnych (projekt Efektywne fundusze).

Rozwiązania zaimplementowane przez Strategię mają przełożyć się na przyspieszenie inwestycji, lepsze zarządzanie funduszami oraz poprawienie procesu projektowego, a w konsekwencji na wzrost gospodarczy. Realizacja wszystkich celów rozwojowych Strategii będzie wymagała zaangażowania znacznych środków publicznych (krajowych i zagranicznych) oraz prywatnych, szacowanych do 2020 r. na ok. 1,5 bln zł po stronie sektora publicznego oraz ponad 0,6 bln zł w ramach inwestycji prywatnych. Transport – problemy i możliwości W Polsce szeroko pojęty sektor transportu i logistyki odpowiada za ok. 6,5 proc. wartości dodanej brutto. W zakresie wykonywania przewozu ładunków (liczonych w tonach) największe znaczenie ma transport drogowy (84,1 proc.), a następnie – transport kolejowy (12,4 proc.). Wyniki te są dużo gorsze od wyników unijnych (odpowiednio: 75,4 proc. oraz 18 proc.), dodatkowo według specjalistów bardzo niepokojąca jest znacząca przewaga transportu drogowego nad pozostałymi rodzajami transportu.

Zagrożeń związanych z taką sytuacją jest wiele, warto wymienić chociażby problemy ekologiczne, ekonomię oraz nadmierne obciążanie środowiska naturalnego. Z danych zebranych na potrzeby i opracowanie Strategii wynika, że głównymi problemami w obszarze kolejowego transportu towarowego są wysokie koszty udostępniania infrastruktury, sposób organizacji przewozów, bezpieczeństwo towarów, czas i miejsce przeładunków. Tymczasem w przewozach pasażerskich ograniczenia wynikają z obszarów komunikacyjnego wykluczenia, wciąż niedostatecznej liczby obsługiwanych połączeń i jakości oferty handlowej, a także stanu technicznego dworców oraz mniejszych przystanków kolejowych. Dlatego według specjalistów największy nacisk należy położyć na unowocześnienie infrastruktury liniowej, rozwój multimodalności oraz konteneryzację transportu. Dzięki tym działaniom transport kolejowy będzie mógł w pełni wykorzystać swój potencjał.

Cele i oczekiwane efekty W Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju możemy przeczytać, że podstawowym celem dla rozwoju transportu jest zwiększenie dostępności transportowej oraz poprawa warunków świadczenia usług związanych z przewozem towarów i pasażerów. Strategia zakłada, że do 2030 r. zostanie osiągnięty optymalny poziom przepustowości transportowej. Efektem działań realizowanych w ramach Strategii będzie zbudowanie wielo gałęziowej, wzajemnie zintegrowanej i uzupełniającej się sieci transportowej, obejmującej kolej, drogi, sieci żeglugi śródlądowej i morskiej oraz porty lotnicze, a także umożliwiającej znaczące ograniczenie jednostkowych kosztów transportu, poprawę bezpieczeństwa, jakości usług transportowych w przewozie towarów i pasażerów, dostępności transportowej w wymiarze europejskim, krajowym i lokalnym. Istotnym rezultatem będzie także zapewnienie odpowiedniego nasycenia systemu transportowego usługami cyfrowymi opartymi o inteligentne systemy transportowe. Przewozy towarowe i pasażerskie Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju przewiduje szereg działań, które mają wpłynąć na rozwój transportu kolejowego.

Ministerstwo chce umożliwić przewoźnikom przygotowanie atrakcyjnej oferty kolejowych przewozów towarowych, dzięki czemu zwiększy się udział transportu kolejowego w tym sektorze usług. Ważnym kierunkiem interwencji będzie także poprawa stanu taboru pasażerskiego, inwestycje dworcowe oraz przebudowa infrastruktury liniowej, dworców i przystanków w ramach Krajowego Programu Kolejowego. Dzięki podjętym zadaniom nastąpi skrócenie czasu podróży, poprawa obsługi pasażera, integracja transportu kolejowego z innymi gałęziami transportu oraz zapewnienie optymalnej jakości publicznego transportu. Ministerstwo planuje również integrację biletowo-sprzedażową w sektorze pasażerskiego transportu kolejowego, czyli uruchomienie projektu Wspólny Bilet, który umożliwi pasażerowi zakup jednego biletu na cały przejazd koleją (wszystkie pociągi łączące punkt odjazdu z punktem przyjazdu), niezależnie od kanału sprzedaży i przewoźnika. Strategia zakłada zwiększenie znaczenia transportu intermodalnego w ogólnych przewozach towarów, poszerzenie oferty i obniżenie kosztów dostaw na rynki zagraniczne oraz poprawienie bezpieczeństwa transportu (wdrażanie systemów zarządzania ruchem, ERTMS, nawigacji) oraz analiza możliwości budowy kolei dużych prędkości.

Aby skutecznie realizować zamierzone cele wsparcie publiczne będzie w najbliższych latach nakierowane m.in. na większe i skuteczniejsze wykorzystanie potencjału transportu kolejowego w obszarze transportu międzynarodowego, między- i wewnątrz aglomeracyjnego, regionalnego, a także w zakresie przewozów intermodalnych w relacjach międzykontynentalnych (Nowy Jedwabny Szlak). Jak dowodzą specjaliści taka zmiana, niezależnie od ograniczenia negatywnego wpływu na środowisko, zaowocuje zwiększeniem bezpieczeństwa transportowanych koleją ładunków oraz ograniczeniem kosztów.

Strategiczne projekty, które mają pomóc w realizacji wyżej wymienionych celów to m.in.:
• Krajowy Program Kolejowy, który do 2023 r. ma zapewnić połączenie ośrodków wojewódzkich zmodernizowanymi liniami oraz wdrożenie ERTMS na najważniejszych szlakach kolejowych,
• Program zarządzania i przebudowy dworców kolejowych,
• Projekt Wspólny Bilet – czyli wprowadzenie ułatwień dla podróżnych w zakresie planowania podróży, rezerwacji biletu oraz jego zakupu. Projekt umożliwi pasażerom zakup jednego biletu na cały przejazd koleją (wszystkie pociągi łączące punkt odjazdu z punktem przyjazdu) niezależnie od kanału sprzedaży i przewoźnika,
• Modernizacja parku taboru kolejowego (pasażerskiego i towarowego),
• Rozwój transportu intermodalnego.

Ministerstwo chce zwiększysz efektywność wykorzystywania dostępnych środków, szczególnie na kolej, a także poprawić jakość zarządzania procesem inwestycyjnym i wprowadzić mechanizmy zapewniające utrzymanie infrastruktury na wysokim poziomie. W tym celu konieczne jest wzmocnienie potencjału administracyjnego w obszarze zamówień publicznych, partnerstwa publiczno-prywatnego oraz zarządzania infrastrukturą. Zwiększona zostanie również koordynacja inwestycji na poziomach krajowym, regionalnym i lokalnym. Strategia przewiduje zwiększenie udziału projektów z sektora transportowego w projektach finansowanych przez Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) oraz maksymalizację wykorzystania środków z CEF (Instrument Łącząc Europę).

LS