Analizy

Kolizje samolotów z ptakami oraz pociągów ze zwierzętami [ANALIZA]

W Polsce w 2011 roku została podjęta próba opracowania na zlecenie Polskich Linii Kolejowych PKP PLK S.A. dokumentu pod nazwą „Katalog Urządzeń Służących Ochronie Środowiska na Liniach Kolejowych w Polsce”. Katalog ten miał opisywać dostępne w kraju opcje rozwiązań i przewidziany był do wykorzystywania na etapie prac projektowych. Z różnych przyczyn nie został jednakże wprowadzony do użytku.

Przypadki kolizji

Wypadki w lotnictwie:

Pierwsze zderzenie z ptakami odnotowali już pionierzy lotnictwa, bracia Wright. 7 sierpnia 1908 jeden z braci Wright (wg innego źródła w 1905) w trakcie lotu pokazowego zderzył się ze stadem drobnych ptaków.

Pierwszy tragiczny wypadek zakończony śmiercią pilota (Calbraith Perry Rodgers) po zderzeniu z mewą miał miejsce w 1912 roku w Kalifornii.

Poniżej kilka wybranych przypadków zderzeń z ptakami:

  • 4 października 1960  najpoważniejszy wypadek w historii, czyli katastrofa w Bostonie. Czterosilnikowy Lockheed Electra (Electra L-188) zaraz po starcie z lotniska wpadł w stado szpaków, w wyniku uszkodzenia trzech z czterech silników (inne źródło: wszystkich silników) samolot spadł z wysokości 70 m do Zatoki Bostońskiej. Z 72 osób na pokładzie 62 zginęły, a dziewięć zostało ciężko rannych.
  • Sierpień 1965 –  słuchacz OSL w Dęblinie startując z radomskiego lotniska na samolocie TS-11 „Iskra” zderzył się ze stadem gołębi, próba lądowania zakończyła się śmiercią pilota.
  • 8 lipca 2003   jeden z najnowszych potwierdzonych przypadków, w którym zginęli wszyscy na pokładzie (w liczbie 2: instruktor z uczniem), Dallas, sportowy samolot Cessna 172S, na lewym skrzydle odnalezionego wraku stwierdzono poważne uszkodzenia, ślady piór i krwi.
  • 15 stycznia 2009 – „cud na rzece Hudson”. Airbus A320 wodował po zderzeniu ze stadem gęsi kilka minut po starcie z lotniska w Nowym Yorku, gęsi zatrzymały działanie obu silników, brak ofiar.
  • Czerwiec 2010 – samolot Boeing B737-400 marokańskich linii Air Maroc ze 162 osobami na pokładzie lądował awaryjnie zaraz po starcie z lotniska Shiphol w Amsterdamie. W wyniku zderzenia z ptakami (stado gęsi) został uszkodzony jeden z dwóch silników.
  • 15 sierpnia 2019  samolot Airbus A321 linii Ural Airlines zaraz po starcie z lotniska Żukowski k/Moskwy lądował awaryjnie na polu kukurydzy  z powodu awarii obu silników po zderzeniu z ptakami (stado mew).
  • 4 sierpnia 2020 – samolot PLL LOT relacji Poznań – Majorka dwukrotnie musiał lądować awaryjnie po zdarzeniach z ptakami. Po pierwszym lądowaniu opóźnienie lotu wynosiło ponad 3 godziny, natomiast po drugim zdarzeniu w wyniku uszkodzeń konieczna była zamiana maszyny.
  • Podobne zdarzenie miało miejsce 23 czerwca 2021, kiedy Boeing 737 dwukrotnie startował z lotniska w Pyrzowicach, po czym po chwili awaryjnie lądował po zderzeniu z ptakiem. Ostatecznie pasażerów zabrała inna maszyna.
  • 10 stycznia 2022 – Boeing 757-300 linii lotniczych Condor relacji Lanzarote – Hamburg lądował awaryjnie na Fuerteventurze po zderzeniu z ptakiem.

Wybrane przypadki kolejowe:

  • 6 października 1845 – Wielka Brytania, Penistone, pierwsza znaleziona informacja o pociągu wykolejonym przez krowę.
  • 6 czerwca 1981  w Indiach ponad  500  osób zginęło prawdopodobnie w wyniku próby uniknięcia kolizji z krową (zdarzenie miało miejsce przy wjeździe na wysoki wiadukt, z którego spadł cały pociąg).
  • 30 lipca 1984 – w katastrofie w Polmont w wyniku najechania na krowę zginęło 13 osób, a ponad 60 zostało rannych.
  • 26 kwietnia 2008 – Fulda, Niemcy, pociąg InterCity Express uderzył przy wjeździe do 10-kilometrowego tunelu „Landrückentunnel” w stado owiec. Maszynista uruchomił hamowanie awaryjne, skład zatrzymał się dopiero po trzech kilometrach. Pod koniec hamowania cztery wagony uległy wykolejeniu, po czym pociąg przebył jeszcze 400 metrów zanim się ostatecznie zatrzymał. Wykolejone wagony nie uległy przewróceniu, dzięki czemu ze 170 osób jedynie 20 odniosło obrażenia, z czego trzy ciężkie. Trasa przez kilka dni była nieprzejezdna.
  • 11 września 2011 – Niemcy, pociąg InterCity relacji Berlin – Hamburg uderza przy prędkości 160 km/h w jelenia. Uszkodzenia uniemożliwiły kontynuowania jazdy. Do czasu przywrócenia ruchu opóźnione zostały 23 pociągi. W tym samym miejscu w 2010 roku zarejestrowano podobne dwa przypadki zderzeń z jeleniami.
  • 24 października 2011 – Nowa Zelandia, pociąg wjechał w stado bydła i wykoleił się, co najmniej 22 zwierzęta zostały zabite w wypadku, a kolejne zostały dobite z powodu obrażeń.
  • 13 stycznia 2012 – Niemcy, Langenhorn, wykolejenie dwóch pierwszych wagonów pociągu push-pull z lokomotywą pchającą, 1 osoba zabita, 4 ranne, straty 2 mln euro.
  • Luty 2012 – Rosja, na Kolei Krasnojarskiej, należącej do Kolei Rosyjskich RŻD, na skutek najechania pociągu towarowego na stado dużych zwierząt doszło do jego wykolejenia i pożaru składu cystern przewożących ładunek niebezpieczny. Katastrofa ekologiczna w skali regionu.
  • 12 lipca 2012 – Wielka Brytania, Letterston Junction, Pembrokeshire – wykolejenie jednego z dwóch dwuwagonowych zespołów trakcyjnych klasy 150 po najechaniu na 7 krów.
  • 25 lipca 2015 – Wielka Brytania, Kent, pociąg wykoleił się po zderzeniu ze stadem krów.
  • 9 lutego 2016  Francja, TGV do Nantes uderzył w dzika w pobliżu stacji Tiercé, uszkodzenia uniemożliwiły dalszą jazdę.
  • 6 kwietnia 2016 – Wielka Brytania, pociąg wykoleił się w wyniku najechania na bydło, pomimo że godzinę wcześniej zgłoszono obecność na torach krowy, która sforsowała ogrodzenie, pięć krów zginęło.
  • 6 czerwca 2018  – Niemcy, Engen, pociąg regionalny SBB GmbH wjechał w stado około 450 owiec, które uciekły z zagrody i dostały się na tory. Około 50 owiec zostało zabitych.
  • 8 listopada 2018 – Francja, TGV najechał na zwierzę leżące na torach, utrudnienia w ruchu trwały kilka godzin.
  • 31 grudnia 2018 – Francja, TGV uderzył w stado krów w Côte-d’Or, uszkodzenia uniemożliwiły dalszą jazdę, podróżni przybyli do Paryża z trzygodzinnym opóźnieniem.
  • 24 sierpnia 2019 – Francja, TGV relacji Paryż – Lozanna uderzył w stado krów zabijając 20 zwierząt. Skład uszkodzony nie mógł kontynuować jazdy.
  • 4 grudnia 2019 – Belgia, pociąg „Thalys” relacji Paryż-Amsterdam zderzył się z dzikiem. Skład nie mógł kontynuować jazdy, pasażerowie zostali ewakuowani do pociągu zastępczego. utrudnienia w ruchu na trasie utrzymywały się przez cały dzień.

Polska:

  • 22 października 2001 –pociąg EuroCity „Posnania” relacji BerlinPoznań na  szlaku Rzepin – Kunowice najechał na watahę dzików idącą środkiem toru. Doprowadziło to do wykolejenia lokomotywy kolei niemieckich DB, która potem została zezłomowana.
  • 29 czerwca 2014 – Rąbin, pow. świdnicki, zderzenie z krową pociągu InterCity relacji BiałystokSzczecin., wykolejona lokomotywa, uszkodzone torowisko,  17-godzinna przerwa w ruchu (naprawa torowiska, wkolejenie i usuniecie lokomotywy)
  • 12 maja 2017 – wykolejenie na szlaku Księginice – Brzeg Dolny jednego członu pociągu EN57  Przewozów Regionalnych relacji Wrocław – Wołów po zderzeniu z krową, 3-godznna przerwa w ruchu
  • 20 lipca 2019 – pod Piłą lokomotywa EU07 pociągu InterCity relacji KatowiceSłupsk wykoleiła się po zderzeniu z bykiem. pociąg miał 5 godzin opóźnienia, kilkugodzinne opóźnienia miały także inne pociągi na tej trasie. Podróżującym zapewniono transport zastępczy. Trzy osoby zostały poszkodowane.
  • 30 sierpnia 2021 – w nocy, na szlaku w pobliżu miejscowości Redaki na trasie Susz – Iława km 227.300 linii WarszawaGdańsk jadący z dużą prędkością pociąg Pendolino zderzył się ze dużym zwierzęciem leśnym, w wyniku czego został uszkodzony w stopniu uniemożlwiającym dalsza jazdę. Dwustu pasażerów z pomocą straży pożarnej musiało przesiąść się do podstawionego na sąsiednim torze pociągu zastępczego.

Podsumowanie

Skąd bierze się ten ogromny rozdźwięk między zarządzaniem ryzykiem kolizji w lotnictwie i w kolejnictwie? Czy stąd, że wielu ludzi boi się latania i każda informacja o potencjalnym zagrożeniu podsyca ten strach? Wypadki  lotnicze są bardziej medialne, a co za tym idzie, stają się problemem politycznym. Awaryjne lądowanie samolotu z 50 osobami na pokładzie wydaje się ważniejszym zdarzeniem, niż zatrzymanie rozbitego pociągu z 500 pasażerami.