Analizy Przewozy towarowe Raport z Polski

Węgiel, ropa i gaz najczęściej transportowanymi towarami na torach

Węgiel, ropa i gaz ziemny, a także rudy metali, produkty górnictwa i kopalnictwa były najczęściej przewożonymi towarami na torach w okresie od stycznia do końca września. W ciągu 9 miesięcy roku przetransportowano łącznie 187,4 mln ton ładunków. Praca przewozowa wyniosła 46,6 mln tonokilometrów.

Urząd Transportu Kolejowego przedstawił najnowsze wyniki przewozu towarów (fot. ilustracyjne)
Urząd Transportu Kolejowego przedstawił najnowsze wyniki przewozu towarów (fot. ilustracyjne)

Grupy towarów „węgiel kamienny, brunatny, ropa naftowa i gaz ziemny” oraz „rudy metali, produkty górnictwa i kopalnictwa” odpowiadają za 61,1% przewiezionej masy i 51,5% wykonanej pracy przewozowej.

W 2022 r. przewieziono od początku roku do końca III kwartału ponad 64,8 mln ton węgla, ropy naftowej i gazu oraz blisko 49,8 mln ton rud metali, produktów górnictwa i kopalnictwa.

W III kwartale 2022 r. przewieziono razem 62,3 mln ton ładunków, wykonując pracę przewozową na poziomie 16 mld tonokilometrów. Wartość wykonanej pracy przewozowej w III kwartale 2022 r. jest najwyższa, biorąc pod uwagę wszystkie kwartały od początku publikowania statystyk w zakresie grup towarowych, tj. od 2016 r.

Porównując dane z trzecim kwartałem 2021 r. widoczny jest spadek masy o ponad 0,6 mln tony (-1%) przy wzroście pracy przewozowej o blisko 10,4%, tj. 1,5 mld tonokilometrów. Podczas gdy średnia odległość przewozu jednej tony w trzecim kwartale 2022 r. wyniosła 257 km, to w tym samym okresie w 2021 r. było to 231 km.

Kolej potrafi dostosować się do zmieniających się warunków, co pokazują zmiany przewozów w grupach towarowych. Do końca września 2022 r. w grupie produktów rolnictwa, łowiectwa, leśnictwa, rybactwa i rybołówstwa przewieziono ponad 4,6 mln ton. Jest to o ponad 62% więcej w stosunku do całego 2021 r. W tym okresie transport zbóż klasyfikowany w ramach tej grupy to 2,7 mln ton, co jest wynikiem zbliżonym do masy zbóż przewiezionych w ciągu czterech ostatnich lat. W III kwartale 2022 r. kolej zapewniała przewozy kruszyw, piasku, żwiru i to w wielkościach porównywalnych z rekordowym rokiem 2018. To wszystko pozwala patrzeć na kolej jako środek transportu, który ma potencjał w przewozie różnych grup towarów – związanych zarówno z branżą spożywczą, jak i z sektorem budownictwa czy energetyką. To co jest kluczowe, to zapewnienie wysokiej jakości i przewidywalności czasu transportu, zwiększenie prędkości przejazdu i bezpieczeństwo – komentuje wyniki grup towarów dr inż. Ignacy Góra, Prezes Urzędu Transportu Kolejowego.

W III kwartale 2022 r. grupy o największym udziale stanowiły odpowiednio:

  • grupa węgiel kamienny, brunatny, ropa naftowa i gaz ziemny – 32,3% wg masy i 24,4% wg pracy przewozowej, co oznaczało przewóz 20,1 mln ton i zrealizowaną pracę przewozową na poziomie 3,9 mld tonokilometrów (w tym 19,9 mln ton i 3,8 mld tonokilometrów stanowiły przewozy samego węgla kamiennego). 75,1% masy ładunków z tej grupy było przewiezione w ramach komunikacji krajowej. Udział pracy przewozowej wykonanej w przewozach krajowych wyniósł 56,9%;
  • grupa rudy metali i pozostałe produkty górnictwa i kopalnictwa – 28,4% wg masy i 27,9% wg pracy przewozowej (17,7 mln ton oraz 4,5 mld tonokilometrów). Udział komunikacji krajowej dla tej grupy wyniósł 83,5% wg masy i 75,8% wg pracy przewozowej. W ramach tej grupy wyróżnione są dwie podgrupy – rudy żelaza, które stanowiły 10% wg masy i 17% wg pracy udziału w głównej grupie oraz podgrupa kruszywa, piasek, żwir, gliny (79% masy i 71% pracy przewozowej głównej grupy). W przypadku rud żelaza wystąpił spadek transportu, to w drugiej podgrupie odnotowano wartości zbliżone (99,8%) do rekordowego dla przewozów tej grupy III kwartału 2018 r.;
  • grupa koks, brykiety, produkty rafinacji ropy naftowej, gazy wytwarzane metodami przemysłowymi odpowiadała w III kwartale za 12,4% (7,7 mln ton) przewiezionej masy i 17,2% (2,8 mld tonokilometrów) wykonanej pracy przewozowej w transporcie towarów ogółem. 64,2% wg masy i 67,2% wg pracy przewozowej stanowił transport wewnątrz kraju;
  • czwartą największą grupą przewożonych towarów była grupa towarów nieidentyfikowalnych, do której najczęściej przypisywane są przewozy intermodalne. Jej udział w przewiezionej masie wyniósł 9,1% i 12,1% wg wykonanej pracy przewozowej. W ramach tej grupy przewieziono 5,7 mln ton ogółem, a wykonana praca przewozowa była na poziomie 1,9 mld tonokilometrów. Kluczową dla tej grupy jest komunikacja międzynarodowa, zaś krajowa stanowi tylko 17,6% wg masy i 20,2% wg pracy przewozowej.