Tramwaje

SAATZ – nowatorskie podejście do serwisu tramwajowego

W dobie wysokiej emisyjności paliw kopalnianych transport tramwajowy jest alternatywą na dobrą jakość powietrza w obszarach miejskich. Oczywiście byłaby ona również pożądana w skali globalnej, lecz jest to możliwe tylko wówczas, jeżeli zmniejszymy udział energetyki węglowej w produkcji energii elektrycznej, na rzecz Odnawialnych Źródeł Energii lub paliw alternatywnych. 

Po latach stagnacji w przewozach tramwajowych widoczna jest sytuacja na rynku producentów taboru tramwajowego odzwierciedlająca coraz większe zapotrzebowanie na nowoczesny tabor. Taki stan rzeczy potwierdzają również dane prezentowane przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej. Na rys 1 przedstawiono wskaźnik odnowy taboru komunikacji miejskiej w % (udział zakupów w stanie inwentarzowym).

Rys. 1. Poziom odnowy taboru tramwajowego u operatorów transportu zbiorowego polskich miast w latach 2000 – 2016

Szeroki wachlarz i dostępność ofert producentów taboru tramwajowego jest na tyle duża, że zakup tramwaju nie stanowi problemu. Z reguły podmioty, w których dyspozycję przechodzi tabor wraz z zakupem otrzymują pakiet szkoleń obsługi taboru w zakresie jego sterowania oraz ich eksploatacji. Ponadto zakupy tego typu zabezpieczone są kilkuletnią gwarancją, w trakcie której zapewniony jest serwis. Jednakże po upływie okresu gwarancyjnego operator nie zawsze potrafi poprawnie wykonać naprawę tak nowoczesnego taboru, który posiada system diagnostyki pokładowej i naszpikowany jest elektroniką, lub nie posiada narzędzi właściwych do realizacji napraw. Prawo rynku jednak sprawdza się i w tym przypadku, popyt generuje podaż. Na polskim rynku transportu szynowego powstały profesjonalne podmioty zajmujące się serwisowaniem pojazdów szynowych.

Jedną z takich firm jest SAATZ spółka z o.o., specjalizująca się w kompleksowej obsłudze i serwisie taboru tramwajowego, bazująca na wieloletnim doświadczeniu swoich pracowników zarówno w przeglądach i obsłudze utrzymaniowej tramwajów jak również w naprawach serwisowych, głównych i powypadkowych. Firma posiada Zakład Serwisowy w Dolnej Grupie, w którym wykonuje remonty kapitalne wózków jezdnych, silników trakcyjnych, mechanizmów drzwiowych, pantografów, wyświetlaczy i innych zespołów tramwajów oraz Zakład Napraw Głównych w Grudziądzu.  W chwili obecnej firma wykonuje pięć napraw głównych tramwajów typu Swing 120 NaG dla Gdańskich Autobusów i Tramwajów (GAiT).

Pierwszą naprawę główną wykonano w 49 dni kalendarzowych. Przedstawicie firmy twierdzą, że „było to możliwe dzięki bardzo dobremu przygotowaniu logistyki, zapasów magazynowych i zespołu realizacyjnego”. Pozostałe 4 szt. wykonane zostaną do końca września. Będzie to pierwszy w Polsce kontrakt na naprawy główne tramwajów w 100% niskopodłogowych zrealizowane poza siedzibą użytkownika lub producenta.

Na chwilę obecną SAATZ realizuje umowy na naprawy i utrzymanie serwisowe 35 Swingów i 5 Jazzów w GAiT oraz 12 Swingów 122NaB dla spółki Tramwaj Fordon z Bydgoszczy, najnowszym kontraktem firmy jest wygrany przetarg na remont kapitalny 17 szt. tramwajów typu Skoda 16T eksploatowanych w MPK Wrocław. Będzie to szczególne wyzwanie ze względu na czas realizacji kontraktu, naprawy główne mają być wykonane w okresie 24 miesięcy od dnia podpisania umowy.

Trzeba przyznać, że SAATZ podchodzi w sposób kompleksowy do realizowanych umów i swojej oferty, o czym może świadczyć fakt, że zespół programistów i informatyków zatrudnionych w firmie opracował autorskie oprogramowanie (GrayFox) służące do zarządzania zajezdnią i wszystkimi czynnościami serwisowymi wykonywanymi na pojazdach. System umożliwia precyzyjne planowanie zaopatrzenia w części i materiały niezbędne do wykonywania czynności serwisowych i remontów zgodnie z DTR a także do planowania i rozliczania potencjału ludzkiego. SAATZ korzysta z tego systemu w swojej codziennej działalności serwisowej dzięki czemu klienci SAATZ posiadają pełną wiedzę o wszystkich wykonywanych naprawach, dysponują statystykami pozwalającymi oceniać poziom niezawodności poszczególnych pojazdów i ich podzespołów a także gotowość zadaniową posiadanego taboru. O programie GrayFox i możliwościach jego wykorzystywania będziemy jeszcze pisać w kolejnych wydaniach Raportu Tramwajowego.

dr inż. Piotr Bojar