Wywiady

Zrealizujemy Krajowy Program Kolejowy!

Wywiad dla Raportu Kolejowego z Ireneuszem Merchel – prezesem PKP Polskich Linii Kolejowych S.A.

Raport Kolejowy: Panie Prezesie, okres wakacyjny w zasadzie za nami. Pomimo ilości prac infrastrukturalnych na PLK nie było zbytnich narzekań. Czyżby zadziałała maksyma, że aby było lepiej najpierw musi być trochę gorzej?

Ireneusz Merchel: Jesteśmy w fazie realizacji największych inwestycji kolejowych w historii. To ogromne przedsięwzięcie. Przypomnę, że jako zarządca infrastruktury kolejowej nie realizujemy tylko inwestycji kolejowych, ale zajmujemy się przede wszystkim bezpiecznym i sprawnym prowadzeniem ruchu pociągów. Zdajemy sobie sprawę, że modernizacje linii kolejowych, tak jak w przypadku remontu np. domu, wiążą się z utrudnieniami i niedogodnościami. Jednak należy podkreślić, że później, wraz z oddawaniem kolejnych zmodernizowanych szlaków, będzie następowała zdecydowana poprawa. W tak dynamicznym okresie, zależy nam, aby pasażer, zmiany – wynikające z prowadzonych na sieci prac – odczuł w jak najmniejszym stopniu. Przede wszystkim chcemy, by pasażer nie był nimi zaskoczony. Informujemy z wyprzedzeniem przez media, na spotkaniach, kolportując ulotki i plakaty. Adresujemy też przekazy do pasażerów w pociągach, wykorzystując dostępne tam monitory. Pociągi jeżdżą także trasami objazdowymi. Chcemy, by klienci kolei wiedzieli, że zmiany wynikają z projektów, które przyniosą korzyść mieszkańcom poszczególnych regionów i podróżnym pociągów dalekobieżnych. Musimy przekonywać do niezbędnych, czasem trudnych, zmian w komunikacji, ale też – w przypadku zrealizowanych już inwestycji, mamy wiele pozytywnych opinii o wreszcie oczekiwanym standardzie podróży, wygodnych stacjach i przystankach.

RK: Obecnie realizowane są projekty o wartości ponad 32 mld zł. Czy taki natłok nie powoduje obaw o niezrealizowanie na czas którejś z inwestycji?

IM: Jestem przekonany, że KPK zrealizujemy w 100 procentach. Przypomnę, że obejmuje on 9000 km torów, a 8500 km torów zostanie dostosowanych do wyższych prędkości. Ośrodki o znaczeniu wojewódzkim zostaną połączone liniami o średniej prędkości 100 km/h. Skróci się czas przejazdu, a podróżni na kilkudziesięciu nowo wybudowanych i zmodernizowanych przystankach będą mieli zapewniony lepszy, wygodny dostęp do pociągów. Zwiększy się także poziom bezpieczeństwa w ruchu kolejowym. To zadanie niezwykle ważne dla rozwoju i konkurencyjności polskiej kolei. Oczywiście, przy tak dużym przedsięwzięciu istnieją obawy, czy wszystkie projekty zostaną wykonane i program inwestycyjny zrealizujemy w całości. Jednak dobre tempo podpisywania umów i realizacji prac oraz ogłaszania przetargów – o czym już mówiliśmy – gwarantuje, że wszystkie środki KPK do 2023 r. zostaną wykorzystane.

RK: Jednym z bardziej nośnych medialnie projektów są trwające prace nad udrożnieniem łódzkiego węzła kolejowego. Czy harmonogram prac tunelu średnicowego jest zachowany? Czy jest Pan zadowolony z postępów?

IM: To bardzo ważna inwestycja zarówno dla mieszkańców Łodzi, jak i okolicznych miejscowości, którzy codziennie dojeżdżają do pracy i szkół. Obecnie trwa opracowywanie koncepcji projektowej. Zgodnie z harmonogramem zakończenie etapu projektowania wraz z pozyskaniem wszystkich decyzji administracyjnych planuje się w październiku 2019 r. Planowana data rozpoczęcia robót to II kwartał 2019 r. Zakończenie prac zaplanowane jest pod koniec 2021 r. Budowa tunelu średnicowego to nowe możliwości Łódzkiego Węzła Kolejowego. Przyczyni się on do stworzenia efektywnego systemu krajowych połączeń międzyregionalnych obejmujących region środkowej Polski. Tunel otworzy dworzec Łódź Fabryczna, który z dworca końcowego stanie się dworcem przelotowym. Dzięki temu skróci się czas przejazdu, a przez ścisłe centrum Łodzi będą mogły jechać zarówno pociągi regionalne, jak i dalekobieżne – na osi wschód – zachód (przez stacje Łódź Widzew, Fabryczna i Kaliska) i na osi północ – południe (przez stacje Łódź Widzew – Łódź Fabryczna – Łódź Żabieniec). W tunelu powstaną dwa przystanki osobowe, które zapewnią dogodny dojazd do centrum miasta, co przełoży się na podniesienie atrakcyjności turystycznej i biznesowej Łodzi oraz ułatwi mieszkańcom aglomeracji i województwa codzienny dojazd do pracy i szkoły. Planowane przystanki osobowe zlokalizowane będą odpowiednio: przystanek Łódź Śródmieście w lokalizacji ulic: Zachodnia – Tadeusza Kościuszki – Zielona – Wólczańska, przystanek Łódź Polesie w lokalizacji przy ul. Ogrodowej w bliskim sąsiedztwie ul. Karskiego. Oddanie do użytku tunelu umożliwi uruchomienie np. połączenia Poznań – Kraków, Szczecin – Lublin bez przejazdu przez Warszawę z przejazdem przez centrum Łodzi.

RK: A jak Pan się odniesie do pojawiających się zarzutów, że firmy wykonujące ten projekt (Energopol Szczecin oraz Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Mińsk Mazowiecki) nie posiadają wystarczającego doświadczenia i potencjału, aby ten projekt udźwignąć?

IM: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. na bieżąco monitorują potencjał, którym dysponują wykonawcy. Tak jest również w przypadku tej inwestycji. Aktualnie nad projektem pracuje ponad 100 projektantów i asystentów. Liczymy, że wykonawca będzie postępował profesjonalnie i z pełnym zaangażowaniem.

RK: Z ciekawszych ruchów, które wykonały PLK w ostatnich tygodniach zaznaczyć trzeba włączenie w strukturę Spółki wydzielonych aktywów Przedsiębiorstwa Naprawy Infrastruktury. Jakie cele stawia Pan przed PNI?

IM: Wykwalifikowana kadra PNI, jej doświadczenie w branży budownictwa kolejowego oraz posiadany przez Spółkę sprzęt, będą wsparciem dla PLK przy pracach związanych z utrzymaniem infrastruktury. Dodatkowy sprzęt będzie także mógł być wykorzystany przy robotach inwestycyjnych. Przejęcie przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. pozostałej kadry przedsiębiorstwa oznacza, że pracownicy nie stracą zatrudnienia. Swoją wiedzę i doświadczenie będą mogli wykorzystać pracując w strukturach naszej Spółki.

RK: Odchodząc trochę od problemów krajowych chciałbym zadać pytanie o postępy prac na tzw. Nowym Jedwabnym Szlaku?
IM: W Krajowym Programie Kolejowym prowadzone są inwestycje mające wpływ na rozwój przewozów na trasie Nowego Jedwabnego Szlaku o wartości ponad 12 mld złotych (36 projektów do realizacji w latach 2015 – 2023). Do 2023 roku zmodernizowana zostanie infrastruktura kolejowa w pobliżu 8 kolejowych przejść granicznych. Na unowocześnienie stacji granicznych PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. przeznaczą kwotę 245 mln zł. Spółka przygotowuje również projekty z perspektywą realizacji w okresie 3-5 lat. Prowadzimy rozmowy z Białorusią związane z poprawą przepustowości stacji granicznej Terespol. Jednocześnie, nie czekając na wynik tych rozmów, przygotowujemy projekt mający na celu znaczącą poprawę przepustowości stacji granicznej Terespol – pełniącej rolę głównej stacji granicznej dla przewozów w relacji Chiny – Europa. W planie mamy realizację dwóch zadań inwestycyjnych:  rozbudowę stacji granicznej Terespol oraz budową nowego obiektu mostowego na Bugu przy współpracy z Kolejami Białoruskimi. Na poprawę efektywności przewozów Wschód-Zachód składają się również zdecydowanie działania podjęte przez Spółkę celem poprawy wykorzystania przepustowości na przejściach granicznych. Dzięki działaniom podjętym przez PLK przy współpracy z Kolejami Białoruskim, przewoźnikami kolejowymi oraz Urzędem Celno-Skarbowym i Strażą Graniczną obecnie nie notujemy większych problemów eksploatacyjnych na przejściu granicznym Terespol-Brześć.

RK: Jedwabny Szlak to nie jedyny międzynarodowy korytarz, w który jesteście zaangażowani. Istotne prace prowadzicie także na Rail Baltica. Co tam zostało już zrobione, a co jeszcze przed Wami?

IM: Rail Baltica to kolejna ważna międzynarodowa trasa kolejowa, przebiegająca przez nasz kraj. Polski odcinek obejmuje linie kolejowe od Warszawy przez Białystok i Ełk do Trakiszek na granicy z Litwą. Modernizacja linii z Warszawy do Białegostoku została podzielona na trzy odcinki. W latach 2013-2017 były prowadzone prace na odcinku Warszawa Rembertów – Tłuszcz (Sadowne), m.in. budowa lub przebudowa 4 stacji i 14 przystanków kolejowych (w nowy przystanek Warszawa Nowy Ług) oraz wymiana 60 km torów. Ponadto przebudowano m.in. 8 mostów i 24 przejazdy kolejowo-drogowe. Obecnie prowadzone są prace na odcinku Sadowne – Czyżew. Już pod koniec września pasażerowie podróżujący linią kolejową na trasie Warszawa – Białystok będą mogli odczuć rezultaty modernizacji odcinka pomiędzy stacją Sadowne Węgrowskie a stacją Czyżew. Zakończy się tam modernizacja toru numer 1 oraz znajdujących się przy nim peronów i pozostałej infrastruktury kolejowej. Do użytku oddana zostanie także pierwsza nitka remontowanego mostu nad Bugiem. 31 lipca ogłosiliśmy przetarg ma modernizację odcinka Czyżew – Białystok. Po zakończeniu wszystkich prac podróż między stolicami Mazowsza i Podlasia zajmie ok. 2 godzin. Opracowywany jest także projekt dla odcinka od Białegostoku do Ełku oraz studium wykonalności dla ostatniego odcinka Rail Baltica – tj. Ełk – Trakiszki (granica państwa).
RK: Wracając na krajowe podwórko. W maju zaczęliście akcję znakowania przejazdów drogowo – kolejowych żółtymi naklejkami. Jaka jest idea tej akcji?

IM: Żółte naklejki na przejazdach kolejowo-drogowych to dodatkowe informacje, które mogą uratować życie i zapobiec tragedii na torach. Chcemy, by każdy wiedział, że może liczyć na pomoc, gdy na przejeździe znajdzie się w trudnej sytuacji. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. oznakowały nimi 14 tysięcy przejazdów kolejowo-drogowych. Na każdej z nich, umieszczonej na słupku rogatki lub wewnętrznej stronie krzyża św. Andrzeja, są trzy podstawowe dane: indywidualny numer identyfikacyjny przejazdu kolejowo-drogowego, numer alarmowy 112 i numery „awaryjne”. W przypadku zdarzenia na przejeździe i po połączeniu z numerem 112, kierowca podaje indywidualny numer identyfikacyjny przejazdu. Operator numeru 112 powiadamia specjalnym szybkim łączem służby kolejowe i wstrzymywany jest ruch pociągów. Numery podane „w razie awarii” to numery do informowania dyspozytora kolei na terenie konkretnego zakładu linii kolejowych o usterce urządzeń, uszkodzeniu oznakowania na przejeździe kolejowo-drogowym, jeśli nie ma bezpośredniego zagrożenia życia.

RK: Pozostając w obszarze bezpieczeństwa. Jak Pan ocenia akcję „Bezpieczny Piątek”?

IM: „Bezpieczny piątek” to kolejna, ważna akcja PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. mająca na celu ograniczyć niebezpieczne sytuacje na przejazdach kolejowo – drogowych, a przez to eliminować niepotrzebne tragedie oraz utrudnienia w ruchu kolejowym. Gorące lato, weekendowy i wakacyjny pośpiech sprzyjają ryzykownym zachowaniom, dlatego dodatkowe ulotki informacyjne, kontrole, rozmowy oraz instrukcje mają przypomnieć o właściwym zachowaniu na skrzyżowaniach torów i dróg oraz terenach kolejowych. Dzięki akcji wakacje mogą być bezpieczniejsze. W ubiegłe wakacje kierowcy spowodowali 39 wypadków. Poza brakiem rozsądku, najczęstszymi wykroczeniami kierowców były: ignorowanie znaku STOP, próba przejechania pod zamykającymi się rogatkami bądź omijanie półrogatek. Dodam, że podczas 11 wakacyjnych piątków było 495 akcji na przejazdach kolejowo-drogowych w całej Polsce. Dodatkowe materiały edukacyjne zostały przekazane 40 tys. kierowców, i pieszym. W akcjach PLK prawie 800 kierowców zostało pouczonych, w tym 113 otrzymało mandat za niebezpieczne zachowanie na przejeździe. „Bezpieczne piątki” to także kolejna okazja do zwrócenia uwagi na żółte naklejki umieszczone na przejazdach, które mogą uratować życie.

RK