Inwestycje

Park taborowy i plany rozwojowe Kolei Mazowieckich

Kiedy w 2004 r. władze województwa mazowieckiego podjęły decyzję o utworzeniu pierwszego samorządowego przewoźnika kolejowego, wiele osób nie wierzyło w to, że tak odważna inicjatywa jest możliwa do realizacji. Dziś, po 13 latach, Koleje Mazowieckie wciąż są swego rodzaju fenomenem na skalę krajową i przykładem dla innych.


Start na pewno nie był łatwy; przewoźnik na początku dysponował jedynie dzierżawionymi i dość wysłużonymi 184 elektrycznymi zespołami trakcyjnymi EN57 oraz 3 szynobusami spalinowymi VT627 i VT628. Samorząd Województwa posiadał wtedy 51 proc. udziałów w spółce – reszta należała do PKP Przewozy Regionalne. Zmiany nastąpiły w 2008 r., kiedy to władze Mazowsza odkupiły pozostałe 49 proc. udziałów, stając się tym samym jedynym właścicielem Kolei Mazowieckich. Zaistniała możliwość samodzielnego decydowania o losach przewoźnika. Dziś park taborowy spółki liczy 317 jednostek, z czego 119 to pojazdy nowe.
Na przestrzeni lat park taborowy spółki kształtował się następująco: w 2006 roku wdrożonych do eksploatacji zostało kolejnych 8 autobusów szynowych, rok później Samorząd Województwa Mazowieckiego zakupił 2 ezt EW60 oraz wdrożono do eksploatacji 3 ezt po modernizacji. W 2008 roku na tory wyjechało 10 nowych ezt ER75 „Flirt” oraz 37 wagonów piętrowych – 26 środkowych i 11 sterowniczych firmy Bombardier. W 2011 roku zakupiono i wdrożono 16 ezt EN76 „Elf” oraz 11 lokomotyw Traxx P160DC do uruchamiania pociągów w systemie push-pull. Były to pierwsze takie pociągi na polskich torach. Do 2015 roku park taborowy spółki powiększył się o kolejnych 7 pojazdów serii SA135, 2 pojazdy serii SA222, 12 pięcioczłonowych ezt „Impuls” typu 45WE i 22 wagony piętrowe 316B i 416B oraz 2 lokomotywy 111Eb wyprodukowane przez firmę PESA Bydgoszcz S.A. Do połowy 2022 roku do parku taborowego spółki dołączy kolejnych 71 nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych. Ponadto starszy tabor przeszedł gruntowne naprawy i modernizacje. To właśnie dzięki racjonalnemu zarządzaniu, konsekwentnie prowadzonej polityce taborowej oraz efektywnemu wykorzystaniu środków unijnych, Koleje Mazowieckie są dziś najnowocześniejszym kolejowym przewoźnikiem regionalnym w Polsce i znajdują się na drugim miejscu w kraju pod względem liczby przewożonych osób. Od 2005 roku liczba osób korzystających z usług Kolei Mazowieckich wzrosła o ponad 20 milionów, a wynik przewozowy za 2017 rok jest imponujący i daje Kolejom Mazowieckim powód do zadowolenia. Co więcej, jest to wynik lepszy niż ten w 2016 roku. W ubiegłym roku Koleje Mazowieckie przewiozły ponad 62 miliony podróżnych. Wzrost liczby podróżnych oraz sukcesywne zakupy umożliwiły rozwój siatki połączeń oraz podnoszenie komfortu podróży. Dzisiaj Koleje Mazowieckie uruchamiają średnio 800 pociągów w dobie i obsługują 15 linii na Mazowszu.
Trzynastoletnia historia spółki pokazuje, że te wszystkie lata funkcjonowania to kolejne śmiałe i z powodzeniem realizowane inwestycje. Dlatego Koleje Mazowieckie poszły jeszcze dalej – ogłosiły w czerwcu ubiegłego roku przetarg na dostawę 71 elektrycznych zespołów trakcyjnych. Wartość umowy to 2 miliardy 211 milionów złotych (brutto). To największe takie zamówienie w historii polskiej kolei. Do przetargu zgłosiło się trzech producentów taboru kolejowego: Newag S.A., Stadler Polska Sp. z o.o. oraz konsorcjum firm Pesa Bydgoszcz S.A. i ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A. Stadler Polska Sp. z o.o. o. uzyskał najwyższą notę – ponad 99 punktów i wygrał ten rekordowy przetarg. Pierwsze pojazdy pojawią się za około półtora roku, a pierwszych 6 pięcioczłonowych ezt wyjedzie na trasę Warszawa – Modlin – Działdowo – Modlin – Warszawa. Kolejne 55 będą sukcesywnie wzmacniać flotę pojazdów obsługujących następujące mazowieckie szlaki: Warszawa – Tłuszcz – Warszawa; Góra Kalwaria – Czachówek – Warszawa – Modlin – Działdowo – Modlin – Warszawa – Czachówek – Góra Kalwaria; Sochaczew – Warszawa – Celestynów – Warszawa – Sochaczew; Skierniewice – Warszawa – Mińsk Mazowiecki – Warszawa – Skierniewice. Pojazdy dwuczłonowe zostaną przeznaczone do obsługi relacji: Radom – Dęblin – Radom; Radom – Drzewica – Radom; Radom – Warka – Warszawa – Warka – Radom; Radom – Skarżysko Kamienna – Radom.
Pojazdy wyprodukowane przez Stadlera będą jednoprzestrzenne, klimatyzowane, wyposażone w urządzenia informacji wizualno-dźwiękowej, z także bezprzewodowy dostęp do Internetu. Będą osiągały prędkość nie mniejszą niż 160 km/h, a wyposażone zostaną w wewnętrzny i zewnętrzny monitoring, platformę dla osób z niepełnosprawnościami, mocowania wózków inwalidzkich, dziecięcych i rowerów, toalety z obiegiem zamkniętym oraz interkom umożliwiający kontakt pasażera z maszynistą w sytuacji awaryjnej, a także defibrylatory AED. Wszystkie nowe pojazdy będą posiadały urządzenia ETCS (europejski system sterowania pociągiem).
By produkcja nowych pojazdów mogła się rozpocząć, Koleje Mazowieckie musiały uzyskać unijne dofinansowanie i podpisać pierwszą z sześciu zaplanowanych umów na realizację zadania. Na realizację tej historycznej inwestycji spółka aplikowała o środki unijne w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014 – 2020. Spółka o środki UE ubiegała się w ramach konkursu zorganizowanego przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych.
Na liście projektów wybranych do dofinansowania znalazły się cztery projekty spółki:

  1. „Zakup 12 sztuk nowych pięcioczłonowych Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych II” POIS.05.02.00-00-0015/17
  2. „Zakup 12 sztuk nowych pięcioczłonowych Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych I” POIS. POIS.05.02.00-00-0014/17
  3. „Zakup 16 sztuk nowych pięcioczłonowych Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych ” POIS. POIS.05.02.00-00-0012/17
  4. „Zakup 15 sztuk nowych pięcioczłonowych Elektrycznych Zespołów Trakcyjnych ” POIS. POIS.05.02.00-00-0013/17

Dofinansowanie UE dla powyższych projektów przyznane zostało na poziomie 50 proc. kwoty wydatków kwalifikowalnych projektu, co dało łączną kwotę dofinansowania
w wysokości 580,25 mln zł. Ostatecznie alokacja przyznana na konkurs została zwiększonaz 1 030,00 mln zł do 1 226,3 mln zł, zatem Koleje Mazowieckie pozyskały blisko 50 proc. całej alokacji przeznaczonej na konkurs w ramach działania 5.2 Rozwój transportu kolejowego poza TEN-T.

Należy dodać, że 6 pięcioczłonowych ezt będzie dofinansowanych z Regionalnego Programu Operacyjnego, a 10 ezt dwuczłonowych – ze środków własnych i kredytów.

Kolej wraca do łask, a zakup i wdrożenie do eksploatacji do 2022 roku 71 elektrycznych zespołów trakcyjnych na pewno ugruntuje pozycję polskiej kolei. Mazowiecki przewoźnik będzie dysponował wówczas 349 pojazdami, co oznacza, że pond 55 proc. całego parku taborowego Kolei Mazowieckich będą stanowiły pojazdy nowej generacji. Poprzedni rok był szczególny dla kolei, a kolejarze mieli wiele powodów do zadowolenia. Polacy chętnie wracają do podróżowania pociągami. Oferta przewoźników coraz lepiej odpowiada na potrzeby podróżnych, a wygodne, nowe lub zmodernizowane pociągi, krótsze czasy przejazdu i odpowiednie ułożenie rozkładu jazdy tylko zachęcają do podróżowania. Świadczą o tym statystyki prowadzone przez Urząd Transportu Kolejowego, które pozwalają stwierdzić, że ubiegły rok był jednym z najlepszych w ostatnich latach, jeśli chodzi o liczbę przewiezionych pasażerów. W przewozach pasażerskich padł rekord – wynik 304 milionów przewiezionych podróżnych jest najlepszym wynikiem od 15 lat. To napawa radością i pozwala z optymizmem patrzeć w przyszłość.